Kinyarwanda

Igisubizo: Nyagasani wanjye ni Allah, wandeze akanarera ibindi biremwa byose ku bw'ingabire ze.
Gihamya y'ibi ni imvugo ya Allah igira iti: {Ishimwe n’ikuzo byose bikwiye Allah, Nyagasani w’ibiremwa byose.}2 [Suratul Fatihat:]2

Igisubizo: Idini ryanjye ni Isilamu, bisobanuye: Kwicisha bugufi kubera Allah wenyine, no kubahiriza ibyo yagutegetse umwumvira, ndetse no kwitandukanya n'ibangikanyamana n'abarikora.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: ﴾Mu by’ukuri idini (ry’ukuri) imbere ya Allah ni Isilamu...﴿ [Surat Al imran:19].

Igisubizo: Ni Muhamadi (Imana imuhe amahoro n'imigisha).
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: {Muhamad ni Intumwa ya Allah﴿ [Suratul Fat'h: 29]

Ibisobanuro by'ubuhamya bw'uko nta yindi mana ikwiye gusengwa by'ukuri: Nta wundi ukwiye kugaragirwa by'ukuri usibye Allah.
Allah Nyir'ubutagatifu yaravuze ati: ﴾Bityo (yewe Muhamadi) menya ko nta yindi mana ikwiye gusengwa by’ukuri uretse Allah,...﴿ [Surat Muhamadi:19.]

Igisubizo: Allah ari mu ijuru hejuru ya Arshi iri hejuru y'ibiremwa byose. Allah Nyir'ubutagatifu aragira ati: ﴾(Allah) Nyirimpuhwe uganje hejuru ya Ar’shi﴿. [Surat Twaha: 5] Allah na none yaravuze ati : ﴾Ni We Munyembaraga z’ikirenga ku bagaragu be, kandi ni We Nyirubugenge buhambaye, Uzi byose.﴿ [Suratul An'am: 18]

Igisubizo: Bisobanuye ko Allah yamwohereje ku biremwa byose, abiha inkuru nziza ndetse aranabiburira.
Ni n'itegeko:
1- Kumwumvira mu byo yategetse.
2- Guhamya ukuri kw'ibyo yavuze.
3- Kutamwigomekaho.
4- Kutagaragira Allah mu bundi buryo butari ubwo yigishije, ari byo bisobanuye gukurikiza imigenzo ye, no kureka ibihimbano.
Allah aragira ati: ﴾Uwumviye Intumwa (Muhamadi), mu by’ukuri aba yumviye Allah,...﴿ [Surat A-Nisa-u: 80]; Allah nanone aragira ati: ﴾Nta n’ubwo avuga ashingiye ku marangamutima ye. 3; Ahubwo (ibyo avuga) ni ibyo ahishurirwa (na Allah). 4} [Surat A-Najm:3-4] Allah Nyirubutagatifu nanone yaravuze ati: ﴾Rwose mufite urugero rwiza mukomora ku Ntumwa ya Allah (Muhamadi). Ibyo ni kuri wa wundi wizera Allah (akemera) n’umunsi w’imperuka kandi agasingiza Allah kenshi. ﴿.21 [Surat Al Ah'zab: 21]

Igisubizo: yaturemye kugira ngo tumugaragire wenyine ntawe tumubangikanyije nawe.
Ntabwo yaturemeye gukina nta mpamvu.
Allah Nyirubutagatifu aragira ati: ﴾Kandi nta kindi naremeye amajini n’abantu bitari ukugira ngo bangaragire﴿56 [Surat A-Dhariyat:56]

Ni izina rusange rikusanyije icyo ari cyo cyose Allah akunda kandi yishimira, cyaba mu mvugo,no mu bikorwa bigaragara cyangwa se ibitagaragara.
Mu bikorwa bigaragara harimo nko gusingiza Allah ku rurimi, umusingiza, umuha ikuzo, unavuga ubukuru bwe, gusali ndetse no gukora umutambagiro mutagatifu.
Naho mu bikorwa bitagaragara harimo: Kumwiringira, kumutinya, ndetse no kumwizera.

Igisubizo: Itegeko rirusha ayandi gukomera ni ukwemera ko Allah Nyirubutagatifu ari we Mana yonyine.

Igisubizo: 1) Kwemera ko Allah ari we Mana yonyine (Tawhiid Rububiyat): Bisobanuye kwemera ko Allah ari we wenyine Muremyi, ubeshaho ibiremwa bye, akaba umwami wabyo, akaba ari nawe mugenga wabyo, udafite uwo babangikanye.
2) Kwemera ko Allah ari we wenyine wo kugaragirwa (Tawhiid al Uluhiyat): Bisobanuye ko Allah ari we wenyine ukwiye kugaragirwa; bityo nta wundi ukwiye kugaragirwa uretse Allah wenyine Nyirubutagatifu.
3) Kwemera ko Allah ari we wenyine ufite amazina meza n'ibisingizo yihariye adahuje n'ibindi biremwa nkuko byavuzwe muri Qur'an no mu migenzo y'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha).
Gihamya y'aya moko ya Tawuhid atatu ni imvugo ya Allah igira iti: ﴾Nyagasani w’ibirere n’isi n’ibiri hagati yabyo. Bityo, jya umugaragira (wenyine) kandi ujye uhozaho kumugaragira (kabone n’iyo byaba bikugoye). Ese hari uwo waba uzi witiranwa na we?﴿ [Surat Mariyam: 65]

Igisubizo: Ni ibangikanyamana.
Allah Nyirubutagatifu aragira ati: ﴾Mu by’ukuri, Allah ntababarira icyaha cyo kumubangikanya, ahubwo ababarira (ibindi) bitari icyo k’uwo ashaka. Kandi ubangikanya Allah rwose aba ahimbye icyaha gihambaye﴿48. [Surat A-Nisa-i:48]

Igisubizo: Ibangikanyamana ni ugukora icyo ari cyo cyose mu moko yo kugaragira Allah, ukagikorera abandi batari Allah Nyirubutagatifu.
Amoko y'ibangikanyamana:
Ibangikanyamana rikuru: Urugero: Ni nko gusaba ikindi kitari Allah, cyangwa kubamira ikindi kitari Allah, cyangwa kubagira ikindi kitari Allah Nyirubutagatifu.
Ibangikanyamana rito: Urugero: Ni nko kurahirira ikindi kitari Allah Nyirubutagatifu, cyangwa kwambara amahirizi n'ibindi byambarwa bibwira ko hari icyo byabarinda cyangwa se ngo bigire icyo bibatwara, no gukorera ijisho nko kuba yasali neza kuko abona ko abantu bamureba.

Igisubizo: Nta wundi uzi ibitagaragara usibye Allah wenyine.
Allah Nyirubutagatifu aragira ati: ﴾Vuga (yewe Muhamadi) uti “Nta n’umwe mu bari mu birere no ku isi uzi ibyihishe uretse Allah, kandi ntibazi igihe bazazurirwa﴿65. [Surat A-Nam'l:65]

Igisubizo:- 1- Kwemera Allah Nyirubutagatifu.
2- Kwemera abamalayika be.
3- Kwemera ibitabo bye.
4- Kwemera intumwa ze.
5- Kwemera umunsi w'imperuka.
6- Kwemera igeno ry'ikiza n'iki ko biva ku Mana.
Na gihamya yabyo: Hadithi ya Djibril izwi iri mu gitabo cya Muslim; Djibril yabwiye Intumwa Muhamadi (Imana imuhe amahoro n'imigisha): "Mbwira ku byerekeranye n'ukwemera? Intumwa iramusubiza iti: Ni ukwemera Allah, abamalayika be, ibitabo bye, Intumwa ze, umunsi w'imperuka, ndetse no kwemera igeno rya Allah ry'ibyiza n'ibibi".

Igisubizo: Ni ukwemera Allah Nyirubutagatifu:
* Ni uko wemera ko Allah ari we wakuremye, akaguha n'amafunguro akubeshaho, akaba ari na we Mwami, Umugenga wenyine w'ibiremwa byose.
* Ni na we wo kugaragirwa, nta mugaragirwa wundi w'ukuri usibye we.
* Ni na we Uhambaye uruta byose, wuzuye ukwiye ikuzo n'ishimwe byose, ufite amazina n'ibisingizo byiza bihebuje, ntawe bareshya, ndetse nta n'icyo asa nacyo Nyirubutagatifu.
Kwemera abamalayika:
Abamalayika ni ibiremwa Allah yaremye mu rumuri, no kugira ngo bimugaragire binamwicisheho bugufi mu buryo bwuzuye.
Muri bo harimo Djibril (Imana imuhe amahoro) uzana ubutumwa ku bahanuzi ba Allah mu bantu.
Kwemera ibitabo:
Ni ibitabo Allah yahishuriye Intumwa ze.
- Nka Qur'an: yahishuriwe Intumwa Muhamadi (Imana imuhe amahoro) n'imigisha).
- Ivanjili : yahishuriwe Intumwa Issa (Imana imuhe amahoro)
- Tawurati: yahishuriwe Mussa (Imana imuhe amahoro).
- Zaburi: yahishuriwe Dawudi (Imana imuhe amahoro).
- Suhufi Ibrahiim na Mussa: yahishuriwe Ibrahim na Mussa (Imana ibahundagazeho amahoro).
Kwemera Intumwa:
Intumwa z'Imana ni abantu Allah yohereje ku bagaragu be, kugira ngo babigishe, banabahe inkuru nziza n'ijuru, banababurire ibibi n'umuriro.
Abeza kurusha izindi Ntumwa: Ni Intumwa zari zifite ubutagamburuzwa, ari zo izi zikurikira:
Nuhu (Imana imuhe amahoro).
Ibrahim (Imana imuhe amahoro).
Mussa (Imana imuhe amahoro).
Issa (Imana imuhe amahoro).
Muhamadi (Imana imuhe amahoro n'imigisha).
Kwemera umunsi w'imperuka:
Ni ubuzima bwa nyuma y'urupfu mu mva. Umunsi w'imperuka, ni na wo munsi w'izuka n'ibarura, ubwo abantu bo mu ijuru bazinjizwa mu ijuru, n'abantu bo mu muriro binjizwe mu muriro.
Kwemera igeno ry'ikiza n'ikibi ko biva ku Mana:
Igeno: Ni ukwemera ko Allah azi buri kintu kiba mu biremwa bye, no kwemera ko yabyanditse ku rubaho rurinzwe, ndetse ko ari we ushaka ko kibaho kandi yakiremye.
Allah aragira ati: ﴾Mu by’ukuri buri kintu twakiremye ku rugero twagennye (igeno ryacyo)﴿. [Surat Al Qamar: 49].
Igeno riri mu nzego enye:
Urwego rwa mbere: Ubumenyi bwa Allah Nyirubutagatifu; no muri byo ni ukuba ari we ufite ubumenyi bwabanje bwa buri kintu, na mbere na nyuma y'uko ibyo bintu bibaho.
Gihamya yabyo ni aho Allah agira ati: ﴾Mu by’ukuri Allah ni We ufite ubumenyi bw’igihe imperuka izabera; (ni na We) umanura imvura kandi azi n’ibiri muri nyababyeyi. Nta muntu ushobora kumenya icyo azabona (azageraho) ejo, ndetse nta n’umenya aho azagwa. Mu by’ukuri Allah ni Umumenyi uhebuje, Uzi byose﴿34. [Surat Luqman: 34]
Urwego rwa kabiri: Ibyo Allah yabyanditse ku rubaho rurinzwe (Lawuhu Mahfudhwi); bityo buri kintu kibaho kandi kizabaho kiranditse iwe kuri urwo rubaho.
Gihamya yabyo ni aho Allah agira ati: ﴾Ni na We ufite imfunguzo z’ibitagaragara, ntawe uzizi uretse We (Allah). Kandi azi ibiri imusozi no mu nyanja, ndetse nta n’ikibabi gihanuka usibye ko aba akizi. Nta mbuto iri mu mwijima wo mu butaka, nta kibisi cyangwa icyumye usibye ko cyavuzwe mu gitabo gisobanutse﴿.59 [Surat An'am: 59].
Urwego rwa gatatu: Ni ukwemera ko buri kintu kibaho ku bushake bwa Allah, kandi ko nta na kimwe kimuturukaho cyangwa se gituruka ku biremwa bye bitari ku bushake bwe Nyirubutagatifu.
Gihamya yabyo ni imvugo ya Allah igira iti: ﴾... Kuri wa wundi muri mwe ushaka gukurikira inzira igororotse. (28) Kandi nta cyo mwashaka (ngo kibe) keretse Allah, Nyagasani w’ibiremwa (byose) aramutse agishatse.(29)}. [Surat A-Tak'wiir: 28-29].
Urwego rwa kane: Kwemera ko ibiremwa byose byaremwe na Allah, niwe wabiremye ubwabyo, anarema imiterere yabyo, n'ibyo bikora, na buri kintu kibikomokaho.
Gihamya yabyo ni aho Allah agira ati: ﴾Kandi Allah yarabaremye, mwe n’ibyo mukora﴿ [Surat Swafaat: 96]

igisubizo: Ni amagambo ya Allah Nyirubutagatifu, ntabwo yaremwe.
Allah Nyirubutagatifu yaravuze ati: ﴾No mu babangikanyamana nihagira ugusaba (yewe Muhamadi) ubuhungiro, ujye ubumuha kugira ngo yumve amagambo ya Allah...﴿ [Surat Tawubat:6]

Igisubizo: Ni buri mvugo, na buri gikorwa, na buri icyo Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yemeye ko gikorwa n'ubwo itagikora, ndetse na buri icyayiranze mu mico yayo, na mu miterere yayo karemano.

Igisubizo: Ni buri kintu cyose abantu bihimbiye mu idini, kitakozwe n'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) cyangwa se ngo gikorwe n'abasangirangendo bayo.
* Ntabwo tucyemera ahubwo turacyamagana.
Kubera imvugo y’Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) igira iti: "Buri gihimbano cyose ni ubuyobe" Yakiriwe na Abu Dawudi.
Urugero rwabyo: Ni ukongera mu bikorwa byo kwiyegereza Allah (Ibadat) nko kongera ikindi gice cyo gukaraba ku ngingo zo gutawaza zizwi, cyangwa se kwizihiza umunsi w'amavuko w'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha), kubera ko ntaho tubikomora ku Ntumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) cyangwa se ku basangirangendo bayo.

Igisubizo: Al Wala-u: Ni ugukunda abemeramana ndetse no kubatabara.
Allah Nyirubutagatifu aragira ati: {Abemeramana n'abemeramanakazi ni inshuti hagati yabo. } [Surat Tawbat: 71]
Naho Al Bara-u: Ni ukwanga abahakanyi no kutabakunda.
Allah Nyirubutagatifu aragira ati: {Mu by’ukuri mwagize urugero rwiza kuri Ibrahim n’abari kumwe nawe, ubwo babwiraga abantu babo bati “Rwose twitandukanyije namwe ndetse n’ibyo mugaragira bitari Allah. Turabahakanye, kandi hagati yacu namwe havutse ububisha n’ubugome bihoraho, kugeza ubwo muzemera Allah wenyine...} [Surat Al Mumtahinat: 4]

Igisubizo: Allah ntazemera irindi dini ritari Isilamu.
Allah Nyirubutagatifu aragira ati: {Uzahitamo idini ritari Isilamu, ntabwo azaryakirirwa, kandi ku munsi w’imperuka azaba mu banyagihombo. 85} [Surat Al Imran: 85]

Igisubizo: Urugero rw'ubuhakanyi mu mvugo: Ni nko gutuka Allah Nyirubutagatifu cyangwa se Intumwa ye (Imana iyihe amahoro n'imigisha).
Naho urugero rw'ubuhakanyi mu bikorwa, ni nko gutesha agaciro Musw'haf yanditsemo Qur'an cyangwa kubamira ikindi kitari Allah Nyirubutagatifu.
Naho urugero rw'ubuhakanyi mu myemerere, ni nko kwemera ko hari undi ukwiye kugaragirwa utari Allah Nyirubutagatifu cyangwa se kwemera ko hari undi Muremyi ubangikanye na Allah Nyirubutagatifu.

Igisubizo:
1- Uburyarya bukuru (A-Nifaqul Akbar): Ni uguhisha ubuhakanyi ukagaragaza ukwemera.
Ubu bwoko bw'uburyarya bukura nyirabwo mu buyisilamu, kandi ni kimwe mu bigaragaza ubuhakanyi bukuru (Al Kufru Al Akbar).
Allah Nyirubutagatifu aragira ati: {Mu by’ukuri indyarya zizaba ziri mu ndiba y’umuriro, kandi (yewe Muhamadi) ntuzababonera umutabazi. 145} [Surat A-Nisa-i:145]
2- Uburyarya buto (A-Nifaqul Asw'ghar):
Urugero: Kubeshya no kutuzuza isezerano ndetse no kutarinda indagizo.
Ubu buryarya ntibukura nyirabwo mu buyisilamu, ahubwo ni kimwe mu byaha nyirabwo yazahanirwa.
Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Ibimenyetso biranga indyarya ni bitatu: Iyo iganira irabeshya, yatanga isezerano ikaryica, yakwizerwa igahemuka." Yakiriwe na Bukhari na Muslim.

Igisubizo: Ni Muhamadi (Imana imuhe amahoro n'imigisha).
Allah Nyirubutagatifu aragira ati: ﴾Ntabwo Muhamadi ari se w’uwo ari we wese muri mwe, ahubwo ni Intumwa ya Allah akaba n’uwasozereje abahanuzi...﴿ [Surat Al Ah'zab: 40] Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Ni nanjye wasozereje abahanuzi, nta muhanuzi uzaza nyuma yanjye." Yakiriwe na Abu Dawudi na Tirmidhi ndetse n'abandi.

Igisubizo: Igitangaza ni buri icyo ari cyo cyose Allah yahaye abahanuzi be mu bitangaza bidasanzwe ndengakamere kugira ngo bihamye ukuri kwabo, Ingero:
- Gusaduka k'ukwezi ku gihe cy'Intumwa Muhamadi (Imana iyihe amahoro n'imigisha)
- Gucikamo kabiri kw'inyanja ku gihe cy'Intumwa y'Imana Mussa (Imana imuhe amahoro), no korama kwa Farawo n'ingabo ze.

Igisubizo: Umusangirangendo ni uwahuye n'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha), akayemera ndetse akanapfa akiri ku buyisilamu.
- Tugomba kubakunda no kubigana, kandi ni bo beza kuruta abandi bantu nyuma y'abahanuzi ba Allah.
Abeza muri bo kurusha abandi ni: Abayobozi bane bayoboye nyuma y'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha):
Abubakar (Imana imwishimire)
Umar (Imana imwishimire)
Uth'man (Imana imwishimire)
Ally (Imana imwishimire)

Igisubizo: Ni abagore b'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha)
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: {Umuhanuzi (Muhamadi) ni we ufite agaciro ku bemeramana kurusha ako bifiteho ubwabo, ndetse n’abagore be ni ababyeyi babo (ku bw’icyubahiro bakwiye ndetse no kuba batashakwa n’abandi bagabo).} [Surat Al Ah'zab: 6]

Igisubizo: Tugomba kubakunda, tukanga ababanga, ariko ntitubakabirize. Abo nta bandi ni abagore b'Intumwa y'Imana n'urubyaro rwayo, na bene Hashim, na bene Abdul Mutwalib mu bemeramana.

Igisubizo: Icyo tubagomba ni ukububaha, kubumva ndetse no kubumvira bitarimo kuduhamagarira kwigomeka kuri Allah, no kutabigomekaho, ndetse no kubasabira no kubagira inama mu ibanga.

Igisubizo: Ni ijuru.Allah aragira ati: {Mu by’ukuri ba bandi bemeye bakanakora ibikorwa byiza, Allah azabinjiza mu busitani butembamo imigezi (Ijuru)...} [Surat Muhamadi:12.]

Igisubizo: Ni umuriro; Allah aragira ati: {ngaho nimwirinde umuriro, wo ibicanwa byawo (bizaba ari) abantu n’amabuye; wateguriwe abahakanyi.} [Surat Al Baqarat: 24.]

Igisubizo: Gutinya ni ugutinya Allah no gutinya ibihano bye.
Naho Kwizera ni ukwizera ingororano za Allah, imbabazi ze ndetse n'impuhwe ze.
Gihamya y'ibi ni imvugo ya Allah igira iti: {Abo basenga (bababangikanyije na Allah; nka Ezra, Yesu n’abandi biyeguriye Imana) na bo ubwabo (basengaga Allah) bakanashaka uburyo bwo kumwiyegereza, bizera impuhwe ze ndetse bakanatinya ibihano bye. Mu by’ukuri ibihano bya Nyagasani wawe biratinyitse.} [Surat Al Is'ra-i; 57.] Allah Nyirubutagatifu na none aragira ati: {(Yewe Muhamadi) bwira abagaragu banjye ko mu by’ukuri ndi Ubabarira ibyaha, Nyirimpuhwe. 49. Kandi ko n’ibihano byanjye ari ibihano bibabaza cyane. 50} [Surat Al Hidj'ri: 49-50]

Igisubizo: Allah, Nyagasani, Nyirimbabazi, Uwumva bihebuje, Ubona bihebuje, Umumenyi uhebuje, Utanga amafunguro, Uhoraho, Uw'ikirenga,... n'andi mazina meza n'ibisingizo bihebuje.

Igisubizo: Allah: bisobanuye Ugaragirwa, usengwa by'ukuri wenyine udafite uwo babangikanye.
Rabbu (Nyagasani) bisobanuye ko ari we Muremyi wenyine, Umwami, Utanga amafunguro, Umugenga.
A-Sami'u (Uwumva bihebuje) bisobanuye ko yumva buri kintu, ndetse akumva n'amajwi yose n'uburyo aba atandukanye.
Al Baswiir (Ubona bihebuje) bisobanuye ubona buri kintu, akabona buri kintu cyaba gito cyangwa se kinini.
Al Aliim (Umumenyi uhebuje) bisobanuye ufite ubumenyi bwa buri kintu cyahise, kiriho ndetse n'ikizabaho.
A-Rahman (Nyirimpuhwe) bisobanuye uwo impuhwe ze zikwiriye buri kiremwa cyose na buri kinyabuzima cyose; bityo abagaragu bose n'ibiremwa byose biri munsi y'impuhwe ze.
A-Razaaq (Utanga amafunguro) bisobanuye uha amafunguro ibiremwa bye byose byaba abantu cyangwa se amajini n'ibindi binyabuzima byose.
Al Hayyu (Uhoraho) bisobanuye ko adapfa, nyamara ibiremwa byo bizapfa byose.
Al Adhwiim (Uw'ikirenga) bisobanuye ufite ubutungane bwose n'ubuhambare mu mazina ye, mu bisingizo bye ndetse no mu bikorwa bye.

Igisubizo: Tugomba kubakunda, ndetse tukaba ari nabo tugarukaho mu bibazo by'idini ducyeneye gusobanukirwa, kandi tukabavuga ibyiza gusa. N'uzabavugaho ibitandukanye n'ibi bibi, uwo azaba ayobye inzira nyayo.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: {...Allah azamura mu ntera abemeye n’abahawe ubumenyi muri mwe. Kandi Allah ni Umumenyi uhebuje w’ibyo mukora.11} [Surat Al Mudjadalat: 11]

Igisubizo: Ni abemeramana kandi bayitinya.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: {Nta gushidikanya ko mu by’ukuri inshuti za Allah zitazigera zigira ubwoba ndetse n’agahinda.62 (Abo ni) ba bandi bemeye kandi bakaba baratinyaga Allah.} [Surat Yunus: 62-63]

Igisubizo: Ukwemera (Imani) ni mu mvugo no mu bikorwa ndetse no mu myizerere.

Igisubizo: Ukwemera kongerwa n'ibikorwa byo kumvira Allah, kukagabanywa n'ibikorwa byo kumwigomekaho.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: "Mu by’ukuri abemeramana nyabo ni ba bandi iyo Allah avuzwe, imitima yabo ikangarana, banasomerwa amagambo ye akabongerera ukwemera; kandi bakiringira Nyagasani wabo (wenyine)"; [Surat Al Anfal: 2].

Igisubizo: Ni ukugaragira Allah nkaho umureba, waba utamubona ukazirikana ko we akureba.

Igisubizo: Byakirwa ku mpamvu ebyiri:
1- Kuba yabikoze agamije gushimisha Allah wenyine.
2- Kandi akabikora biri ku murongo n'umugenzo w'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha)

Igisubizo: Ni ukwishingikiriza Allah wenyine mu gukora ibigufitiye akamaro, no kwirinda ibikugiraho ingaruka, kandi ugakora iyo bwabaga ngo ubigereho.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: {Kandi uwiringira Allah, aramuhagije.} [Surat A-Twalaq: 3]
Aramuhagirije: Nta wundi acyeneye.

Igisubizo: Kubwiriza ibyiza bisobanuye kubwiriza kumvira amategeko ya Allah Nyirubutagatifu, naho kubuza ibibi bisobanuye kubuza ibyo ari byo byose bituma umuntu yigomeka kuri Allah Nyirubutagatifu.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: {Muri umuryango uboneye watoranyirijwe abantu; mubwirizanya ibyiza mukabuzanya ibibi kandi mukanemera Allah...} [Surat Al Imran:110]

Igisubizo: Ni uwo ari we wese ukurikiza Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) n'abasangirangendo bayo mu mvugo, mu bikorwa n'imyizerere.
Biswe iyi nyito kubera ko bakurikira Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha), ndetse bakirinda ibihimbano (Bid'at).
Naho kuba hamwe (Al Djama'at) ni ukubera ko bahurije ku kuri, ntibagutandukaneho.

Igisubizo: Twaharat ni isuku umuntu akora yisukura umwanda wamusohotsemo (Al Hadath) cyangwa se umwanda wamugiyeho (Al Khabath).
Twaharat ul Khabath: Ikorwa umuyisilamu yikuraho umwanda wamugiye ku mubiri we, ku myambaro ye, cyangwa se ahantu agiye gusalira.
Twaharat ul Hadath: Ikorwa umuyisilamu atawaza (Udhu) cyangwa se yiyuhagira umubiri wose n'amazi asukuye, cyangwa se yisukuza itaka (Tayamum) igihe yabuze amazi cyangwa se adashoboye kwisukuza amazi.

Igisubizo: Wiyuhagira n'amazi kugeza ucyeye.
Naho icyakozweho n'izuru ry'imbwa, cyokozwa inshuro zirindwi zibanza n'itaka.

Igisubizo: Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Iyo umugaragu w'umuyisilamu cyangwa se w'umwemeramana atawaje, agakaraba mu maso he, buri cyaha yarebesheje amaso ye kimuvaho hamwe na ya mazi cyangwa se n'igitonyanga cya nyuma cya ya mazi amwumukaho. Iyo akarabye amaboko ye, buri cyaha yakoresheje amaboko ye kimuvaho hamwe na ya mazi cyangwa se n'igitonyanga cya nyuma cya ya mazi amwumukaho. Iyo akarabye ibirenge bye, buri cyaha yakoresheje ibirenge bye agenda kimuvaho hamwe na ya mazi cyangwa se igitonyanga cya nyuma cya ya mazi amwumukaho, kugeza ubwo arangiza asukutse nta cyaha afite. \Yakiriwe na Muslim.

Igisubizo: Ni ugukaraba ibiganza gatatu.
Warangiza ukajuguta amazi mu kanwa, ukanayashoreza, nyuma ukayapfuna. Ibyo ukabikora inshuro eshatu.
Kujuguta amazi: Ni ukuyashyira mu kanwa, ukayakura mu itama rimwe uyashyira mu rindi warangiza ukayacira.
Naho kuyashoreza ni ukuyinjiza mu izuru uyashoreze ukoresheje ikiganza cyawe cy'indyo.
Naho kuyapfuna ni ukuyasohora mu izuru ukoresheje ikiganza cyawe cy'imoso.
Iyo urangije ukaraba mu buranga bwawe inshuro eshatu.
Hanyuma ugakaraba amaboko yawe yombi ugeza mu nkokora inshuro eshatu.
Warangiza ugahanagura mu mutwe wawe n'ibiganza byawe uhereye mu ruhanga ujyana inyuma, ukanabigarura, maze ugahanagura n'amatwi.
Hanyuma agakaraba ibirenge byawe byombi ugeza ku tubumbankore.
Ubu buryo nibwo butunganye kandi bwuzuye. Byanakomowe mu buryo bwizewe ku Ntumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) muri Hadithi za Bukhari na Muslim, bakiriye bakuye kuri Uth'man na Abdallah Ibun Zayd ndetse n'abandi. Nkuko na none byashimangiwe biturutse kwa Uth'man mu mvugo ya Bukhari n'abandi ivuga ko yatawaje inshuro imwe imwe, nanone ko yatawaje inshuro ebyiri ebyiri. Bisobanuye ko buri rugingo mu ngingo batawaza yarwozaga inshuro imwe cyangwa ebyiri.

Igisubizo: Ni ibice gutawaza k'umuyisilamu kutakwemerwa aramutse aretse kimwe muri byo ntagitawaze.
1- Gukaraba uburanga ari naho hashamikiye kujuguta amazi mu kanwa no kuyashoreza mu zuru.
2- Gukaraba amaboko yombi kugeza mu nkokora.
3- Guhanagura mu mutwe, hashamikiyeho no guhanagura amatwi yombi.
4- Gukaraba ibirenge byombi ugeza ku tubumbankore.
5- Kubikurikiranya hagati y'izo ngingo uko zikurikiranye uhereye ku gukaraba uburanga, ugakurikizaho amaboko, ugakurikizaho guhanagura ku mutwe, ugaherukira ku gukaraba ibirenge.
6- Kubyungikanya ukabikorera mu gihe kimwe, utanyujijemo umwanya watuma ingingo wakarabye zumuka.
Nko kuba watawaza wagera hagati ukarekeraho ukaza gukomeza nyuma, ubu buryo ntabwo bwemewe.

Igisubizo: Ibice by'umugereka mu gutawaza ni bya bindi iyo ubikoze bikongerera ibihembo n'ingororano ariko iyo ubiretse ntabwo ubihanirwa, no gutawaza kwawe icyo gihe kuba kwemewe.
1- Kuvuga Bismillah: Ku izina rya Allah.
2- Koza mu kanwa n'umuswaki (uburoso,...)
3- Gukaraba ibiganza byombi.
4- Gutosa hagati y'intoki.
5- Gukaraba ingingo inshuro ebyiri cyangwa se eshatu
6- Guhera iburyo.
7- Kuvuga ubusabe nyuma yo gutawaza: "ASH'HADU ALA ILAHA ILALLAH, WAHDAHU LA SHARIKA LAHU WA ASHAHADU ANA MUHAMADAN ABDUHU WA RASULUHU: Ndahamya ko nta yindi mana ikwiye gusengwa usibye Allah wenyine, udafite uwo babangikanye, nkanahamya ko Muhamadi ari umugaragu wayo n'Intumwa yayo."
8- Gusali raka ebyiri nyuma yaho.

Igisubizo: Ni icyo ari cyo cyose gisohotse muri imwe mu nzira ebyiri: Iy'imbere cyangwa se iy'inyuma nk'inkari, amabyi, cyangwa se umusuzi.
Ibitotsi, gusara, no guta ubwenge by'amarabira.
Kurya inyama y'ingamiya.
Gukora ku gitsina, cyangwa se mu kibuno n'intoki nta kizikingirije.

Igisubizo: Ni ukwisukuza itaka n'ikindi nkaryo nk'umucanga igihe amazi yabuze cyangwa se igihe bitashobokera umuntu kwisukuza amazi.

Igisubizo: Ni ugukoza ibiganza ku butaka inshuro imwe ukoresheje ibiganza, no kubihanaguza mu buranga, n'inyuma y'ibiganza inshuro imwe.

Igisubizo: Ibyangiza isuku y'amazi byose byangiza Tayamum.
- Iyo amazi abonetse.

Igisubizo: Khofu ni nk'amasogisi yambarwa ku birenge aba akoze mu ruhu.
Naho amasogisi yo ntabwo aba akoze mu ruhu.
Biremewe ku bihanaguraho byombi mu mwanya wo gukaraba ibirenge.

Igisubizo: Ni mu rwego rwo koroshya no korohereza abagaragu by'umwihariko mu bihe by'imbeho n'imvura nyinshi ndetse no mugihe cy'urugendo, kubera ko biba bigoye kubyiyambura.

Igisubizo: -1- Nuko uba wambaye Khofu ufite isuku, ndetse watawaje.
2- Nuko Khofu na zo zigomba kuba zisukuye, kuko ntibyemewe guhanagura Khofu zifite umwanda.
3- Khofu zigomba kuba zikwiriye ikirenge cyose bakaraba igihe bari gutawaza (ntaho zacitse).
4- Guhanagura byemerwa mu gihe kingana n'amanywa n'ijoro ku muntu utari ku rugendo . Naho uri ku rugendo ni iminsi itatu n'amajoro yayo.

Igisubizo: Guhanagura Khofu bikorwa mu buryo bukurikira: Ni ukunyuza intoki zitose n'amazi, ku mano y'ibirenge bye hanyuma akabinyuza hejuru y'ibirenge bye, agahanagura ikirenge cye cy'iburyo akoresheje ikiganza cy'iburyo, n'ikirenge cye cy'ibumoso akoresheje ikiganza cy'ibumoso; agatandukanya intoki ze igihe ari guhanagura kandi ntasubiremo.

Igisubizo: 1- Ni ukuba igihe cyo guhanagura cyarangiye; icyo gihe ntibiba byemewe guhanagura Khofu nyuma y'uko igihe cyayo ntarengwa cyemewe n'amategeko cyarangiye, ari cyo kingana n'amanywa n'ijoro ku muntu utari ku rugendo, n'iminsi itatu n'amajoro yayo ku muntu uri ku rugendo.
2- Kwiyambura Khofu; iyo umuntu aziyambuye cyangwa agakuramo imwe muri izi ebyiri nyuma y'uko yari yazihanaguye, icyo gihe kuzihanagura kwe biba bibaye impfabusa.

Igisubizo: Iswala ni ukugaragira Allah wifashishije amagambo n'ibikorwa runaka bitangirwa n'ijambo Allahu Akbaru bigasozwa n'indamutso y'amahoro (A-Salamu).

Iswala ni itegeko kuri buri muyisilamu.)
Allah Nyirubutagatifu aragira ati: (Mu by'ukuri Iswala ku bemeramana ni itegeko ryashyiriweho igihe kigenwe. (103) [Surat A-Nisa-i:103]

Igisubizo: Kureka Iswala ni ubuhakanyi; Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti:
“Itandukaniro riri hagati yacu na bo ni iswala, bityo urireka aba ahakanye.”
Yakiriwe na Ahmad na Tirmidhi ndetse n'abandi.

Igisubizo: Ni Iswala eshanu ku manywa na nijoro; Iswala ya mu gitondo ni raka ebyiri, iya ku manywa ni raka enye, iyo ku gicamunsi ni raka enye, iya nimugoroba ni raka eshatu, n'iyo mu ijoro ni raka enye.

Igisubizo: 1- Ubuyisilamu; kubera ko Iswala itakwemerwa iramutse ikozwe n'umuhakanyi.
2- Ubwenge; Iswala ikozwe n'umusazi ntabwo yakwemerwa.
3- Kuba aciye akenge akuze; kuko Iswala y'umwana muto utaraca akenge ntabwo yemerwa.
4- Kugira umugambi (Niyat).
5- Kuba igihe cyo gusali cyageze.
6- Isuku yo kwikuraho umwanda.
7- Isuku yo kwikuraho umwanda wakugiyeho.
8- Guhisha ubwambure.
9- Kwerekera ku ngoro ya Al Kaabat i Maka (Qib'lat).

Igisubizo: Ni inkingi cumi n'enye, ni izi zikurikira:
Iya mbere: Gusali uhagaze ku muntu ubishoboye.
Kuvuga ijambo Allahu Akbar, Takbiratul Ihram (iziririza ikindi icyo ari cyo cyose wakora kitari mu Iswala).
Gusoma Surat Al Fatihat.
Kunama (Ruku'u) umugongo urambuye n'umutwe we ukaba uteganye n'umugongo.
Kunamuka.
Guhagarara wemye.
Kubama no gutuma uruhanga, izuru, ibiganza byombi, amavi yombi n'intoki zikora hasi ku butaka aho yubamye.
Kubamuka.
Kwicara hagati y'ibyubamo bibiri.
Ikiri mu mugenzo w'Intumwa y'Imana (Sunat) ni ukwicarira ukuguru kw'ibumoso, no gushinga ukw'iburyo ukwerekeje Qib'lat.
Kugira ituze muri buri nkingi ukoze.
Kuvuga ubuhamya bwa nyuma.
Kwicara uri kuvuga ubwo buhamya.
Kuvuga indamutso (A-Salam) inshuro ebyiri ugira uti: "A-Salamu Alaykum wa Rahmatullah: Amahoro n'imigisha bya Allah bibe kuri rimwe".
Gukurikiranya izi nkingi nk'uko twabivuze, kuko aramutse yubamye (Sujud) mbere yo kunama (Ruku) abishaka, Iswala ntiyemerwa; n'iyo yibagiwe agomba kongera kunama (Ruku'u) hanyuma akabona kubama (Sudjud).

Igisubizo: Ibice by'itegeko by'Iswala ni umunani, ni ibi bikurikira:
1- Kuvuga Takbirat (Ijambo Allah Akbar) itari Takbirat itangira Iswala (Takbirat Al Ihram).
2- Kuvuga ijambo "SAMIALLAHU LIMAN HAMIDAHU: Allah yumva umusingiza" kuri Imam no ku muntu usali ari wenyine.
3- Kuvuga ijambo :RABANA WA LAKAL HAMD: Nyagasani wacu ni wowe Nyirugusingizwa".
4- Kuvuga ijambo: SUB'HANA RABIYAL ADHWIIM: Ubutagatifu ni ubwa Nyagasani wanjye Uhambaye." inshuro imwe igihe wunamye (Ruku'u).
5- Kuvuga ijambo: SUB'HANA RABIYAL A'ALA: Ubutagatifu ni ubwa Nyagasani wanjye w'ikirenga." inshuro imwe igihe wubamye (Ruku'u).
6- Kuvuga ijambo: RABI GH'FIR LII: Nyagasani mbabarira, hagati yo kubama kabiri.
7- Kuvuga ubuhamya bwa mbere.
8- Kwicara uvuga ubuhamya bwa mbere.

Igisubizo: Ni cumi na kimwe, ari byo bikurikira:
1- Kuvuga nyuma ya Takbirat yo gutangira Iswala: SUB'HANAKA LLAHUMA WA BIHAMDIKA WA TABARAKA ISMUKA WA TA'ALA DJADUKA WA LA ILAHA GHAYRUKA:
2- Kwikinga kuri Allah ngo akurinde Shitani wavumwe.
3- Kuvuga Bismillah Rahman Rahiim: Ku izina rya Allah Nyirimpuhwe Nyirimbabazi.
4- Kuvuga ijambo AMINA "Mana akira ubusabe".
5- Gusoma isura runaka nyuma yo gusoma Surat Al Fatihat.
6- Kurangurura ijwi mu gisomo igihe ari Imam.
7- Nyuma yo kuva ku mavi uvuze Samiallahu liman hamidah: "Allah yumva umusingije"; kongeraho aya magambo: MIL'A SAMAWATI WA MIL'AL AR'DHWI, WA MIL'A MA SHIITA MIN SHAY'IN BA'AD: Gusingizwa gukwire ibirere n'isi na buri icyo ari cyo cyose ushatse nyuma yaho.
8- Kurenza inshuro imwe mu gusingiza Allah igihe umuntu yunamye (Ruku'u); nko kubisubiramo bwa kabiri n'ubwa gatatu, no kurenzaho.
9- Kurenza inshuro imwe mu gusingiza Allah igihe umuntu yubamye (Sujud).
10- Kurenza inshuro imwe uvuga amagambo avugwa hagati y'ibyubamo bibiri: RABI GH'FIR LII: Nyagasani Mana Mbabarira!"
11- Gusabira amahoro n'imigisha umuryango w'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) mu buhamya bwa nyuma, no gusaba nyuma yaho.
Icya kane: Imigenzo myiza yo mu ngiro mu iswala.
1- Kuzamura amaboko yombi unavuga Takbiiratul Ihram (ALLAH AKBAR).
2- Igihe ugiye kunama (Ruku).
3- Igihe ugiye kunamuka (Uvuye Ruku).
4- Nyuma yaho ukamanura ayo maboko.
5- Gushyira ukuboko kw'iburyo hejuru y'ukw'ibumoso.
6- Kureba aho uri bushyire uruhanga wubama.
7- Gutandukanya ibirenge igihe uhagaze.
8- Gufata ku mavi utandukanyije intoki z'ibiganza igihe wunamye (Ruku), no kugorora umugongo, no gushyira umutwe ahateganye n'umugongo.
9- Kugeza neza hasi ingingo z'umubiri umuntu atwegetswe kugeza hasi igihe yubamye.
10- Gutandukanya ibiganza bye n'ahateganye n'imisaya ye, n'inda ye akayitandukanya n'ibibero bye, n'ibibero bye akabitandukanya n'imirundi ye, ndetse akanatandukanya hagati y'amavi ye, agashinga amano y'ibirenge bye, ndetse no gushyira ibiganza bye ku butaka bitandukanye, n'amaboko ye akayashyira ahateganye n'intugu ze arambuye afatanye n'intoki ze.
11- Kwicarira ukuguru kw'imoso ugashinga amano y'ukw'indyo hagati y'ibyubamo bibiri (Saj'datayni), no mu buhamya bwa mbere, hanyuma mu buhamya bwa kabiri ukicarira ikirenge cy'ukuguru kw'imoso, amano y'ukuguru kw'indyo ashinze.
12- Gushyira ibiganza byombi ku bibero birambuye ariko intoki zifatanye, hagati y'ibyubamo bibiri. Ni nk'uko ubigenza mu gihe cyo kuvuga ubuhamya, usibye ko ho dukoresha ikiganza cy'iburyo, igikumwe n'urutoki rugikurikira, ugafunga izindi ntoki urambuye urutoki rwa mukuru wa meme igihe uvuze Allah.
13- Kwerekera iburyo n'ibumoso igihe uri gusoza utora Salamu (uvuga A-Salam Alaykum).

Igisubizo: 1) Kureka imwe mu nkingi, cyangwa se ibwiriza mu mabwiriza y'Iswala.
2) Kuvuga ibitajyanye n'iswala ubigambiriye.
3) Kurya cyangwa se kunywa.
4) Ibikorwa byinshi bikurikiranye kandi ukiri mu Iswala.
5) Kureka kimwe mu bikorwa by'itegeko mu iswala ku bushake.

Igisubizo: Uburyo Iswala ikorwamo.
1- Kwerekera aho abayisilamu berekera basali (Qib'la) utaberamiye ahandi cyangwa se ngo uhindukire.
2- Kugira umugambi (Niyat) wo gusali.
3- Hanyuma akavuga ijambo Allahu Akbar (Takbiratul Ihram), azamura amaboko ye aharinganiye n'intugu ze igihe ari kuvuga aya magambo.
4- hanuma agashyira ikiganza cye cy'iburyo hejuru y'icy'ibumoso ku gituza cye.
5- agatangira Iswala avuga aya magambo: ALLAHUMA BA'ID BAYNII WA BAYNA KHATWAYAYA KAMA BAA'D'TA BAYNAL MASH'RIQ WAL MAGH'RIB; ALLAHUMA NAQINII MIN KHATWAYAYA KAMA YUNAQA A-THAWUBUL AB'YADW MINA DANASI, ALLAHUMA GH'SIL'NII MIN KHATWAYAYA BIL MAI WATHAL'DJI WAL BARADI: "Mana nyagasani ndagusabye ko wantandukanya n’ibyaha byanjye nk'uko watandukanyije iburasirazuba n’iburengerazuba, Mana nyeza ibyaha byanjye nk'uko wejeje umwambaro wera ibizinga, Mana mpanaguraho ibyaha byanjye ukoresheje amazi n’urubura."
Cyangwa se akavuga ati: SUB'HANAKALLAHUMA WA BIHAMDIKA WA TABARAKASMUKA WA TA'ALA DJADUKA WALA ILAHA GHAYRUKA: Ugusingizwa n’ishimwe ni ibyawe Mana, izina ryawe ryuje imigisha, ubuhambare bwawe burahebuje, kandi nta yindi Mana ikwiwe gusengwa by’ukuri uretse wowe.
6- Hanyuma akikinga kuri Allah agira ati: “AUDHU BILAHI MINA SHAY’TWANI RADJIIM, BISMILAHI RAH’MANI RAHIM.” Nikinze ku mana ngo indinde Shitani wavumwe, ku izina ry’Imana Nyirimpuhwe Nyirimbabazi." 7- Hanyuma agatangiza izina rya Allah, agasoma Surat Al Fatihat agira ati: BISMILLAHI RAH’MANI RAHIM: Ku izina rya Allah Nyirimpuhwe Nyirimbabazi (1). “ALHAMDU LILAHI RABIL ALAMIINA: Ishimwe n’ikuzo byuzuye bikwiye Allah, Nyagasani w’ibiremwa byose (2). A-RAHMANI RAHIIM: Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi (3). MALIKI YAWUMIDINI: Umwami wihariye wo ku munsi w’imperuka. IYYAKA NA-ABDUDU WA IYYAKA NAS’TA-INU: Ni wowe wenyine dusenga, ni wowe (wenyine) twiyambaza (5). IHDINA SWIRATWA AL MUS’TAQIIM: Tuyobore inzira igororotse (6). SWIRATWA LADHINA AN-AM’TA ALAY’HIM, GHAY’RIL MAGH’DWUBI ALAY’HIM WALA DHWAALIINA: Inzira y’abo wahundagajeho inema, itari iy’abarakariwe cyangwa abayobye (7). [Al Fatihat 1-7]
Hanyuma akavuga ijambo (AMIINA); bisobanuye ngo Nyagasani twakirire ubusabe.
8- Iyo arangije asoma ibimworoheye muri Qur'an, agasoma birebire ku iswala ya mu gitondo
9- Nyuma akunama (Ruku-u) agaragaza ubuhambare bwa Allah, igihe yunamye akavuga ati “Allahu Akbar: Imana ni yo nkuru, azamura amaboko ye ahateganye n'intugu ze. Biri no mu mugenzo mwiza dukura ku Ntumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) kugorora umugongo we ahateganye n'umutwe we, maze agashyira ibiganza bye ku mavi ye atandukanyije intoki.
10- Hanyuma akavuga ati: “SUB’HANA RABIYAL ADHWIMI: Ugusingizwa ni ukwa Allah Nyirubuhambare, akabivuga inshuro eshatu, niyo yongeyeho aya magambo: SUB'HANAKA ALLAHUMA WA BIHAMDIKA, ALLAHUMA GH'FIR LII: Ubutagatifu no gusingizwa ni ibyawe Nyagasani, Nyagasani mbabarira." byaba byiza.
11- Nyuma akunamuka avuga ati “SAMI-ALLAHU LIMAN HAMIDAH.” Bisobanuye: Allah yumva umusingiza. Ibi abivuga igihe ari gusengesha (Imam) abandi, cyangwa ari gusenga wenyine (Mun’farida), ariko uri gusengeshwa (Ma'amum) ntabyo avuga, ahubwo we mu mwanya w'aya magambo aravuga ati: RABANA WALAKAL HAMDU: Nyagasani wacu ni wowe ukwiye ishimwa n’ikuzo bihebuje.
12- Hanyuma amaze guhagarara neza yemye akavuga ati “RABANA WALAKAL HAMDU, HAM’DAN KATHIRAN TWAYIBAN MUBARAKAN FIHI, MILA- SAMAWATI WA MIL AL ARDWI WA MIL AMAA SHI-ITA MIN SHAY’IN BA’DAHU” Nyagasani wacu ni wowe ukwiye ishimwa n’ikuzo bihebuje, byiza, by’uje imigisha, bingana n’ibyuzuye ibirere n’isi n’ibindi washaka.
13- Nyuma akubama ashyira uruhanga hasi (SUDJUDU) kubama bwa mbere avuga ati “ALLAHU AKBAR” Imana niyo nkuru. Agatandukanya amaboko ye n’imbavu ze ndetse n’ibibero bye, akubamira ku ngingo ze zirindwi: Agahanga hamwe n’izuru, ibiganza bye byombi, amavi ye yombi, ndetse n’amano ye ashinze.
14- Maze akavuga ati “SUB’HANA RABIYAL ALA." Ugisingizwa ni ukwa Allah Uwikirenga. Inshuro eshatu cyangwa akarenzaho, akavuga ati: SUB'HANAKA ALLAHUMA RABANA WA BIHAMDIKA, ALLAHUMA GH'FIR LII: Ubutagatifu no gusingizwa ni ibyawe Nyagasani, Nyagasani mbabarira." byaba byiza.
15- Nyuma akubamuka avuga ati “Allahu Akbaru” Imana niyo nkuru.
16- Hanyuma akicarira ikirenge cye cy’ibumoso agashinga amano y’ikirenge cy’iburyo, agashyira ibiganza bye ku bibero bye cyangwa ku mavi ye, akazamura urutoki rukurikira igikumwe, akaruzunguza igihe ari gusaba, maze igikumwe cye akagifatisha urutoki rwa musumbazose, izindi yazikunje, ikiganza cye cy'ibumoso akakirambura hejuru y'ikibero cy'ibumoso ahegeranye n'ivi.
17- Maze icyo gihe yicaye hagati y'ibyubamo bibiri akavuga ati: “RABI GH’FIR’LI WAR’HAM’NI WA AFINI WAR’ZUQUNI WAH’DINI WADJ’BUR’NI: Mana yanjye mbabarira, unangirire impuhwe, umpe ubuzima buzira umuze, unampe amafunguro, unyobore, unankomeze.
18- Hanyuma akongera akubama bwa kabiri nk'uko yabigenje bwa mbere byaba ibyo yakoze n'ibyo yavuze, ndetse akavuga Allahu Akbaru igihe agiye kubama.
19- Hanyuma akubamuka avuga ati Allahu Akbaru, agasali raka ya kabiri nk'uko yakoze iya mbere mu byo yakoze n'ibyo yavuze, ariko ho ntavuga ubusabe bwo gutangira iswala.
20- Hanyuma akicara amaze gukora raka ya kabiri avuga ati: Allahu Akbaru, akicara nk'uko yicara hagati y'ibyubamo bibiri mu buryo bumwe.
21- Nyuma akavuga ubuhamya (A-Tashahud) agira ati: (A-TAHIYATU LILLAH, WA SWALAWATU, WA TWAYIBATU, ASALAMU ALAY’KA AYUHA NABIYU WA RAH’MATULLAHI WABARAKATUHU, ASALAMU ALAY’NA WA ALA IBADILAHI SWALIHINA, ASH’HADU AN LA ILAHA ILA LLAH WA ASH’HADU ANA MUHAMADAN AB’DUHU WA RASULUHU.” Bisobanuye ngo: Ibyubahiro byose, amasengesho ndetse n’ibyiza byose ni ibya Allah, amahoro n’imigisha n’impuhwe z’Imana bikubeho yewe ntumwa, amahoro y’Imana n’imbabazi zayo bitubeho, zibe no kubagaragu b’Imana bakora ibyiza. Ndahamya ko nta yindi mana ikwiye gusengwa by’ukuri uretse Imana imwe rukumbi, nkanahamya ko na Muhamad ari umugaragu wa Allah ndetse akaba n’Intumwa ye. Akongeraho ayo magambo: “ALLAHUMA SWALI ALA MUHAMADI WA ALA ALI MUHAMADI KAMA SWALAY’TA ALA IBRAHIM WA ALA ALI IB’RAHIMA WA BARIKI ALA MUHAMADI WA ALA ALI MUHAMADI KAMA BARAKTA ALA IB’RAHIM WA ALA ALI IBRAAHIM, INAKA HAMIDUN MADJIID.” Mana ha amahoro n’imbabazi Muhamad n’umuryango we, nk'uko wabihaye Intumwa y’Imana Ibrahim n’umuryango we. Unahe Muhamad imigisha n’umuryango we, nk'uko wayihaye Intumwa y’Imana Ibrahim n’umuryango we. Ni wowe Nyirugushimwa Nyirikuzo. Yarangiza akikinga kuri Allah ngo amurinde ibintu bine agira ati “ALLAHUMA INI AUDHU BIKA MIN ADHABI DJAHANAMA, WA MIN ADHABILQAB’RI, WA MIN FIT’NATIL MAH’YA WAL’ MAMATI WA MIN FIT’NATIL MASIHI DADJAL.” Mana nkwikinzeho ngo undinde ibihano by’umuriro wa Jahanamu, n’ibihano byo mu mva, Mana undinde n’ibigeragezo by’ubuzima n'iby’urupfu, undinde n’ibigeragezo bya Masihi Dadjal. Hanyuma agasaba Nyagasani we mu byiza byo kuri iyi si no ku munsi w'imperuka;
22- Nyuma agahindukira iburyo bwe akavuga ati: “ASALAMU ALAYKUM WARAH’MATULLAH. Bisobanuye ngo: Amahoro y’Imana n’impuhwe zayo bibabeho”, yarangiza agahindukira n’ibumoso bwe akavuga ati “ASALAMU ALAYKUM WA RAH’MATULLAH”.
23- Iyo arangije kuvuga (A-Tashahud) kuri raka ya kabiri mu isengesho rifite raka eshatu nk’isengesho rya Magh’rib, cyangwa rifite raka enye nk’irya A-dhuh’ri, Al Asw’ri ndetse n’isengesho rya Al Isha, agarukira ku buhamya bwa mbere ari bwo ASHAHADU AN LA ILAHA ILA LLAH, WA ASHAHADU ANA MUHAMADAN ABDUHU WA RASULUHU: Ndahamya ko nta yindi mana ikwiye gusengwa by'ukuri uretse Allah nkanahamya ko Muhamadi ari Intumwa ye akaba n'umugaragu we.
24- Hanyuma agahaguruka akavuga ati “Allahu Akbar: Imana niyo nkuru”, azamuye amaboko ye kugera ahateganye n'intugu ze.
25- Hanyuma agasali ibice bisigaye asoma Suratu Al Fatiha yonyine, nyuma akunama (Ruku) akanubama (Sujud) nk'uko yabikoze kuri raka ebyiri zabanje.
26- Nyuma yo kubama bwa nyuma yicara icyicaro cya TAWARUK, ashinze amano y’ikirenge cy’iburyo akicarira itako ry’ukuguru kw’ibumoso, ku buryo ashobora kwicara hasi, ibiganza bye akabishyira ku bibero bye nk'uko yabigenje mu buhamya bwa mbere.
27- Muri iyi nyicaro avuga ubuhamya bwose.
28- Nyuma agahindukira iburyo bwe akavuga ati “ASALAMU ALAYKUM WARAH’MATULLAH. Bisobanuye ngo: Amahoro y’Imana n’impuhwe zayo bibabeho”, yarangiza agahindukira n’ibumoso bwe akavuga ati “ASALAMU ALAYKUM WA RAH’MATULLAH”.

Igisubizo: "ASTAGH'FIRULLAH: Mana mbabarira", bivugwa inshuro eshatu.
ALLAHUMA ANTA SALAMU WA MIN'KA SALAMU, TABARAK'TA YA DHAL DJALAL WAL IK'RAM: MANA ni wowe mahoro kandi ni wowe amahoro aturukaho, ubutagatifu ni ubwawe yewe Nyirikuzo Nyiricyubahiro.
LA ILAHA ILA LLAHU WAH'DAHU LA SHARIKA LAHU, LAHUL MUL'KU WA LAHUL HAMDU WA HUWA ALA KULI SHAY'IN QADIIR. ALLAHUMA LA MANI'A LIMA A'TWAYTA WALA MU'UTWIYA LIMA MANA'ATA WALA YAN'FA'U DHAL DJAD MINKAL DJAD: Nta yindi mana ibaho ikwiye gusengwa by'ukuri uretse Imana imwe (Allah) yonyine itagira umufasha babangikanye, yo yihariye ubwami, ikwiye gushimwa, yo ifite ubushobozi kuri buri kintu. MANA ntawe ushobora kwima uwo wahaye, nta n'ushobora guha uwo wimye (ntawe ushobora kubuza igeno ry'imana kugera kucyo cyangwa uwo yarigeneye), nta n'ushobora gutanga ubukire n'icyubahiro kuko byose ari wowe ubigenga kandi ubigena Mana.
LA ILAHA ILA LLAHU WAH'DAHU LA SHARIKA LAHU, LAHUL MUL'KU WA LAHUL HAMDU WA HUWA ALA KULI SHAY'IN QADIIR. LA HAWLA WALA QUWATA ILA BILLAHI, LA ILAHA ILALLAHU WALA NA'ABUDU ILA IYAHU, LAHU NI'IMAT WA LAHUL FADHW'LU, WA LAHU THANA'UL HASAN, LA ILAHA ILA LLAHU MUKH'LISWIINA LAHU DINA WA LAW KARIHAL KAFIRUNA: Nta yindi mana ibaho ikwiye gusengwa by'ukuri uretse Imana imwe (Allah) yonyine itagira umufasha babangikanye, yo yihariye ubwami, ikwiye gushimwa. Yo ifite ubushobozi kuri buri kintu. Nta bushobozi nta n'imbaraga zibaho uretse iby'Imana, nta yindi mana ibaho ikwiye gusengwa by'ukuri uretse Imana imwe rukumbi (Allah), nta n'icyo dushobora gusenga uretse yo yonyine, yo yihariye ibisingizo byose, yo yihariye inema zose n'ibyiza, yo yihariye gusengwa by'ukuri, yo kubwayo dutunganya idini yacu kabone n'iyo byababaza abahakanyi.
SUBHANALLAH: Ubutagatifu ni ubwa Allah (inshuro mirongo itatu n'eshatu).
AL HAMDULILLAH: Ikuzo n'ishimwe ni ibya Allah (inshuro mirongo itatu n'eshatu).
ALLAHU AKBAR: Imana ni yo nkuru (inshuro mirongo itatu n'eshatu).
Hanyuma yakuzuza inshuro y'ijana akavuga ati: LA ILAHA ILA LLAHU WAH'DAHU LA SHARIKA LAHU, LAHUL MULKU WA LAHUL HAMDU WA HUWA ALA KULI SHAY'IN QADIR: Nta yindi mana ibaho ikwiye gusengwa by'ukuri uretse Imana imwe Allah, yo yonyine itagira umufasha cyangwa se uwo babangikanye. Yo yihariye ubwami n'ubutegetsi bwa byose. Yo yonyine yihariye inakwiye gushimwa kandi ni na yo ifite ubushobozi kuri buri kintu.
- Asoma Surat Al Ikh'lasw na Surat Al Falaq ndetse na Surat Nas inshuro eshatu nyuma ya buri Swalat Al Fadj'r, na nyuma ya Swalat Al Magrib, n'inshuro imwe nyuma y'izindi swalat.
- Asoma Ayatul Kur'siyu inshuro imwe.

Igisubizo: Ni Raka ebyiri usali mbere ya Al Fadj'ri.
Raka enye za mbere ya A-Dhuhuri.
Raka ebyiri za nyuma ya A-Dhuhuri.
Raka ebyiri za nyuma ya Al Magrib.
Raka ebyiri za nyuma ya Al Isha.
Ibyiza by'izi Swalat z'umugereka. Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Uzasali ku manywa n'ijoro raka cumi n'ebyiri z'umugereka, Allah azamwubakira ingoro mu ijuru. Yakiriwe na Muslim na Ahmad ndetse n'abandi.

Igisubizo: Ni umunsi wa gatanu (wa Idjuma); Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Umunsi mwiza kuruta indi minsi yanyu ni umunsi wa gatanu; ni wo munsi Adamu yaremweho, ni na wo yapfiriyeho, ni na wo impanda izavuzwaho, ndetse ni na wo ijwi rikura umutima (Swa'iqat) rizumvikaniraho, bityo mujye mwongera kuri uwo munsi inshuro munsabira imigisha, kubera ko kunsabira kwanyu bingeraho." Uwakiriye iyi Hadithi aravuga ati: Nuko babaza Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) bati: Ni gute kugusabira bizakugeraho kandi warapfuye bikarangira? Intumwa irabasubiza iti: "Mu by'ukuri Allah yaziririje ubutaka kurya imibiri y'abahanuzi be." Yakiriwe na Abu Daud n'abandi.

Igisubizo: Ni itegeko rireba buri musilamu wujuje imyaka y'ubukure ufite ubwenge kdi utuye.
Allah Nyirubutagatifu aragira ati: "Yemwe abemeye! Ngihe muzajya mwumva Umuhamagaro w’isengesho ry’umunsi wa gatanu (Ijuma) mujye mwihuta mujya gusingiza Allah, kandi muhagarike ubucuruzi (n’ibindi bintu byose). Ibyo ni byo byiza kuri mwe, iyaba mwari mubizi." Al Djumuat: 9.

Igisubizo: Igizwe na Raka ebyiri, Imam asoma mu ijwi riranguriye, ariko zikabanzirizwa n'inyigisho ziri mu bice bibiri bizwi.

Igisubizo: Ntabwo byemewe kutitabira Iswala y'idjuma cyeretse umuntu afite impamvu yemewe n'amategeko, ndetse hari n'imvugo y'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) igira iti: "Uzareka gusali idjuma eshatu kubera kutaziha agaciro, Allah azadanangira umutima we (ntiwemere ukuri ngo ugukurikire). Yakiriwe na Abu Daud n'abandi.

Ibisubizo:
1- Kwiyuhagira.
2- Kwisiga umubavu.
3- Kwambara imyambaro myiza.
4- Kuzinduka ujya ku musigiti.
5- Gusabira kenshi Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) imigisha.
6- Gusoma Surat Al Kah'fi.
7- Kujya ku musigiti n'amaguru.
8- Gushakisha kuri uwo munsi isaha Allah yakiramo ubusabe (ukora ibikorwa byiza byo kwiyegereza Allah).

Imvugo yaturutse kwa Abdullah Ibun Umar (Imana ibishimire bombi) yavuze ko Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yavuze iti: "Iswala ikorewe mu mbaga iruta iyo ukoze uri wenyine ho inzego makumyabiri na zirindwi." Yakiriwe na Muslim.

Igisubizo: Ni ukuba uri mu Iswala n'umutima wawe wose, n'ingingo zawe z'umubiri zituje.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: "Rwose abemeramana barahiriwe" (1) "Ba bandi bakora iswala zabo bibombaritse" (2) [Surat Al Mu'uminuna: 1,2]

Igisubizo: Ni umugabane wategetswe gukurwa mu mutungo runaka, ugenewe abantu runaka, mu gihe runaka.
Gutanga Zakat ni imwe mu nkingi z'ubuyisilamu, ndetse ni n'ituro ry'itegeko ritangwa n'uwishoboye rigahabwa umukene.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: "...munatange amaturo (Zakat)..." [Surat Al Baqarat: 43.]

Ni ituro ryo mu bundi bwoko butari Zakat, nko kuba wakwitanga kucyo ari cyo cyose mu nzira nziza igihe icyo ari cyo cyose.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: "Munatange (amaturo) mu nzira ya Allah..." [Surat Al Baqarat: 195.]

Igisubizo: Swaw'mu (kwiyiriza) ni ukugaragira Allah wigomwa ibituma usiburuka guhera umuseke utambitse kugeza izuba rirenze, ariko ukabikorana umugambi; kwiyiriza birimo amoko abiri:
- Igisibo cy'itegeko nko gusiba ukwezi kwa Ramadhan, bikaba ari n'imwe mu nkingi zigize ubuyisilamu.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: "Yemwe abemeye! Mwategetswe gusiba nk’uko byari byarategetswe abababanjirije, kugira ngo mugandukire Allah. (183)" [Surat Al Baqarat: 183.]
- Igisibo kitari itegeko: nko gusiba kuwa mbere no kuwa kane bya buri cyumweru, gusiba iminsi itatu mu kwezi, amatariki meza wasibaho ni (13,14,15) ya buri kwezi ukurikije imboneko z'ukwezi.

Imvugo yaturutse kwa Abi Hurayrat (Imana imwishimire) yavuze ko Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yavuze iti: "Uzasiba ukwezi kwa Ramadhan, afite ukwemera no kwiringira ibihembo bya Allah, azababarirwa ibyaha bye byose byabanje." Yakiriwe na Bukhari na Muslim.

Hadithi yaturutse kwa Abi Said Al Khud'riyu (Imana imwishimire) yaravuze ati: Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Nta mugaragu usiba umunsi umwe kubera Allah, usibye ko Allah amugororera kumushyira kure y'umuriro ho intera ingana n'imyaka mirongo irindwi." Yakiriwe na Bukhari na Muslim.
Imyaka mirongo irindwi ni yo igamijwe muri iyi mvugo.

Igisubizo: 1- Kurya no kunywa ku bushake.
2- Kuruka ku bushake.
3- Kuva mu buyisilamu.

1- Kwihutira gusiburuka (Iftari).
2- Gucyerereza gufata ifunguro ryo mu rucyerera (Idaku).
3- Kongera ibikorwa byiza no kurushaho kwiyegereza Allah.
4- Uwasibye gusubiza umututse ati: Nasibye!
5- Ubusabe igihe cyo gusiburuka.
6- Gusiburukira ku biryohereye nk'itenge n'ibindi, utaba ubifite ugasiburukira ku mazi.

Igisubizo: Ni ukugaragira Allah Nyirubutagatifu ujya gusura ingoro ye ntagatifu (iri i Maka), ukora ibikorwa runaka mu gihe runaka.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: {Allah yategetse abantu gukora umutambagiro mutagatifu (Hija) kuri iyo ngoro k’ubifitiye ubushobozi. Uzahakana (itegeko rya Hija), mu by’ukuri Allah arihagije ntacyo akeneye ku biremwa.} [Surat Al Imran:97].

Igisubizo: 1) Kugira umugambi.
2) Igihagararo ahitwa Arafat.
3) Gukora umuzenguruko kuri Al Ka'abat wo mu bwoko bwa Ifadwat.
4) Gukora umuzenguruko (Sa'ayi) hagati y'ahitwa Swafa na Maruwa.

Hadithi yaturutse kwa Abi Hurayrat (Imana imwishimire) yavuze ko yumvise Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) ivuga iti: "Uzakora umutambagiro (Hadj), akirinda imvugo mbi n'ibindi bikorwa bibi, agaruka mu be ameze nk'umunsi Nyina yamubyayeho (nta cyaha afite)." Yakiriwe na Bukhari n'abandi.
Kugaruka ameze nk'uko ku munsi Nyina yamubyayeho yari ameze, bivuze ko nta cyaha aba afite.

Igisubizo: Umrat ni ukugaragira Allah Nyirubutagatifu ujya gusura ingoro ye ntagatifu (iri i Maka), ukora ibikorwa runaka mu gihe icyo ari cyo cyose.

Igisubizo: 1) Kugira umugambi.
2) Gukora umuzenguruko (Twawaf) ku ngoro ya Allah ya Al Ka'abat.
4) Gukora umuzenguruko (Sa'ayi) hagati y'ahitwa Swafa na Maruwa.

Igisubizo: Ni ukwitanga n'imbaraga zawe zose wamamaza ubuyisilamu unaburengera ndetse unarengera abayisilamu, no kurwanya abanzi babwo ndetse n'abanzi b'abayisilamu.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: "Muhagurukane ibakwe, mwaba mworohewe (mufite ubuzima bwiza, imbaraga, umutungo) cyangwa muremerewe (murwaye, mufite imbaraga nke, ubukene), muharanire inzira ya Allah mukoresheje imitungo yanyu namwe ubwanyu. Ibyo ni byo byiza kuri mwe iyaba mwari mubizi." (41) [Surat Tawubat:41]

Igisubizo: Ni Muhamadi mwene Abdillah mwene Abdul Mutwalib mwene Hashim, Hashim uyu yakomokaga mu bwoko bw'abakurayishi, bumwe mu moko y'abarabu. Kandi abarabu bakomokaga mu rubyaro rwa Ismail mwene Ibrahim (Allah abahundagazeho bose amahoro, ndetse anayahundagaze ku Ntumwa yacu).

Igisubizo: Ni Aminat umukobwa wa Wahab.

Igisubizo: Ise yapfiriye i Madina, nyina amutwite ataravuka.

Igisubizo: Yavutse mu mwaka wiswe uw'inzovu ari mu kwezi kwa gatatu (Rabiul Awal).

Igisubizo: Yavukiye i Maka.

Igisubizo: Yonkejwe n'uwari umuja wahawe ubwigenge na se ari we Umu Aymani.
Hakurikiraho uwari umuja wahawe ubwigenge na se wabo Abu Twalibi ari we Thuwayibat.
Hakurikiraho Halimat A-Saadiyat.

Igisubizo: Nyina w'Intumwa y'Imana yapfuye Intumwa y'Imana ifite imyaka itandatu y'amavuko, yishingirwa na sekuru Abdul Mutwalibi.

Igisubizo: Sekuru Abdul Mutwalibi yapfuye afite imyaka umunani, maze yishingirwa na se wabo Abu Twalibi.

Igisubizo: Yajyanye na se wabo i Shami afite imyaka cumi n'ibiri y'amavuko.

Igisubizo: Urugendo rwe rwa kabiri rwabaye ari mu bucuruzi bwa Khadidjat (Imana imwishimire), ubwo yari akubutse mu rugendo yashyingiranwe na Khadidjat, icyo gihe yari yujuje imyaka mirongo ine.

Igisubizo: Abakurayishi bavuguruye inyubako ya Al Ka'abat Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) ifite imyaka mirongo itatu n'itanu.
Banamugize umukemurampaka ubwo batavugaga rumwe k'uri bushyire ibuye ry'umukara mu mwanya waryo, nuko Intumwa irarifata irishyira ku gitambaro, maze itegeka ko buri bwoko bufata uruhande rwa cya gitambaro, icyo gihe yari amoko ane. Ubwo bateruraga barigejeje mu mwanya waryo, Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yararifashe iba ari yo irishyira mu mwanya waryo.

Igisubizo: Yahawe ubutumwa ifite imyaka mirongo ine, kandi yatumwe ku bantu bose ngo ibabere ubaha inkuru nziza (y'ijuru), n'umuburizi (w'ibihano).

Igisubizo: Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yatangiye kwakira ubutumwa iroteshwa indoto z'ukuri, ku buryo nta ndoto yarotaga usibye ko yazikabyaga zikaza zimeze nk'igitondo gitangaje.

Igisubizo: Yajyaga igaragira Allah mu buvumo bw'ahitwa Hira-i ndetse ikanitwaza impamba.
Ubutumwa yabuhishuriwe bwa mbere iri muri ubwo buvumo igaragira Umuremyi.

Igisubizo: Ni imvugo ya Allah igira iti: {Soma ku izina rya Nyagasani wawe waremye (ibiriho byose)} (1), {Yaremye umuntu mu rusoro rw’amaraso}(2), {Soma! Kandi Nyagasani wawe ni Nyirubuntu uhebuje}(3), {We wigishije (umuntu kwandika) akoresheje ikaramu}(4), {Yigishije umuntu ibyo atari azi}(5). [Surat Al Alaq: 1-5]

Igisubizo: Mu bagabo ni Abubakar A-Swidiq; naho mu bagore ni Khadidjat bint Khuwaylidi; mu bana ni Ally Ibun Abi Twalib, naho mu bakuwe mu bucakara ni Zayd Ibun Al Harithat. Mu bacakara ni Bilal Al Habashiyi (Allah abishimire bose) ndetse n'abandi.

Igisubizo: Muri icyo gihe ivugabutumwa ryakorwaga mu ibanga mu gihe kingana n'imyaka itatu, nyuma yaho nibwo Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yategetse kubutangaza.

Igisubizo: Ababangikanyamana bongereye umurego mu kubagirira nabi, kubabuza amahoro ndetse no kubatoteza kugeza ubwo Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) ahaye uburenganzira abemera bwo guhungira ku mwami wa Habasha witwaga Nadjashi.
Ababangikanyamana bahurije hamwe umugambi wabo wo gutoteza Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) ndetse bagera ku rwego bashatse no kumwica, ariko Allah yaramurinze abinyujije kuri Se wabo Abu Twalib, kugira ngo amubarinde.

Igisubizo: Se wabo Abu Twalib nibwo yapfuye ndetse n'umugore we Khadidjat (Imana imwishimire).

Igisubizo: Uru rugendo rwabaye Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yujuje imyaka mirongo itanu y'amavuko, ari nabwo yategekwaga iswala eshanu.
Ijambo Is'ra-i: Ni urugendo Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yakoze iva ku musigiti mutagatifu w'i Maka ijya ku musigiti mutagatifu wa Al Aq'swa (uri i Yeruzalemu).
Naho Al Mi'iradji: rwo yarukoze iva ku musigiti wa Al Aq'swa ijya mu ijuru kugeza igeze ahitwa Sid'ratil Mun'taha.

Igisubizo: Yajyaga ijya kwibonanira n'abantu b'ahitwa Twaif, mu biterane ndetse n'ahandi abantu bahurira, kugeza ubwo yageze no ku bantu b'i Madina bitwa An'swar, nuko baramwemera banamuha igihango cyo kuzamwumvira ndetse no kuzamurinda.

Igisubizo: Yahamaze imyaka cumi n'itatu.

Igisubizo: Yahunze iva i Maka ijya i Madina.

Igisubizo: Yahamaze imyaka icumi.

Igisubizo: Yategetswe gutanga amaturo (Zakat), igisibo (Swiyam), umutambagiro mutagatifu (Hadj), guharanira inzira ya Allah (Djihad), umuhamagaro w'igihe cyo gusali (Adhana) n'andi mategeko tutarondora.

Igisubizo: Urugamba rwitwa Bad'rul Kub'ra,
Urugamba rwabereye ahitwa Uhudi,
Urugamba rwiswe urw'amatsinda (Al Ah'zaab),
Urugamba rwo kubohora umujyi wa Maka (Fat'h Makat).

Igisubizo: Ni imvugo ya Allah igira iti: {Munatinye umunsi muzasubizwaho kwa Allah, maze buri muntu agahemberwa mu buryo bwuzuye ibyo yakoze, kandi bo ntibazahuguzwa.(281)} [Surat Al Baqarat: 281.]

Igisubizo: Yapfuye mu kwezi kwa Rabi'il Awal (kwa gatatu), mu mwaka wa 11 nyuma y'uko yimukiye i Madina, icyo gihe yari ifite imyaka mirongo itandatu y'amavuko.

Igisubizo:1- Khadidjat bint Khuwaylid (Imana imwishimire).
2- Saw'dat bint Zamu'at (Imana imwishimire).
3- Aishat bint Abu Bak'ri A-Swidiq (Imana imwishimire).
4- Haf'swat bint Umar (Imana imwishimire).
5- Zaynab bint Khuzaymat (Imana imwishimire).
6- Umu Salamat Hindu bint Abi Umayat (Imana imwishimire).
7- Umu Habibat bint Abi Sufiyan (Imana imwishimire).
8- Djuwayriyat bint Al Harith (Imana imwishimire).
9- Maymunat bint Al Harith (Imana imwishimire).
10- Swafiyat bint Huyay (Imana imwishimire).
11- Zaynab bint Djah'shi (Imana imwishimire).

Igisubizo: Abahungu ni batatu, aribo aba bakurikira:
Al Qasim ari na we Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yitirirwaga.
Abdullah.
Ibrahim.
Naho abakobwa ni:
Fatwimat.
Ruqayat
Umu Kul'thum.
Zaynab.
Abana be bose babyarwaga na Khadidjat (Imana imwishimire), usibye Ibrahim, kandi bose bapfuye mbere ya se usibye Fatwimat wapfuye nyuma ye ho amezi atandatu.

Igisubizo: Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yari mu bagabo baringaniye, ntiyari mugufi cyangwa se ngo abe muremure, ahubwo yari hagati no hagati. Yari ifite uburanga bwererana ariko ibara ryabwo ryenda gusa n'umutuku. Yari afite ubwanwa bwinshi, amaso manini, iminwa minini, umusatsi wirabura, intugu ngari ndetse n'ibindi mu miterere n'imiremekere myiza ye.

Igisubizo: Yasigiye abayoboke umuyoboro ugaragara, weruruka, ijoro ryawo ni nk'amanywa yawo, ntawe ujya aca ukubiri na wo usibye ko aba arimbutse, nta cyiza na kimwe usibye ko yacyeretse abayoboke be, nta n'ikibi usibye ko yakibujije abayoboke be.

Igisubizo:
"BISMILLAH RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah , Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi (1). “ALHAMDU LILAHI RABIL ALAMIINA: Ishimwe n’ikuzo byuzuye bikwiye Allah, Nyagasani w’ibiremwa byose (2). A-RAHMANI RAHIIM: Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi (3). MALIKI YAW'MI DIINI: Umwami w’ikirenga wo ku munsi w’imperuka (4). IYAKA NA'ABUDU WA IYAKA NASTA'INU: Ni wowe (wenyine) dusenga, kandi ni wowe (wenyine) twiyambaza (5). IHDINA SWIRATWAL MUS’TAQIIM: Tuyobore inzira igororotse. SWIRATWA LADHINA AN'AM’TA ALAY’HIM, GHAY’RIL MAGH’DWUBI ALAY’HIM WALA DWAALIIN: Inzira y’abo wahundagajeho inema, itari iy’abarakariwe cyangwa se abayobye(7). [Surat Al Fatihat 1-7].
IBISOBANURO BYAYO:
Iyi Surat yiswe iri zina (Al Fatihat: Urufunguzo), kubera ko ari yo itangira mu gitabo cya Allah.
🎧 1- Bismillah Rahman Rahiim (Ku izina rya Allah, Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi: Ku izina rya Allah ntangiye gusoma Qur'an, ari we nsaba inkunga n'umugisha kubera izina rye ntangije.
Allah: Ni we mugaragirwa w'ukuri, iri zina nta wundi uryitwa uretse Allah.
Rahman: Niwe Nyirimpuhwe zihambaye zagutse kuri buri kintu.
Rahiim: Niwe Nyirimpuhwe zihariye ku bemeramana.
🎧 2- AL HAMDULILLAH RABBIL ALAMINA: Ikuzo n'ishimwe ni ibya Allah; amashimwe yose n'ubutungane ni ibya Allah wenyine.
🎧 3- A-RAHMAN, A-RAHIIM (Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi): Nyirimpuhwe zagutse kuri buri kintu, n'impuhwe zihariye ku bemeramana.
🎧 4- MALIK YAWMI DIIN: Umwami w'ikirenga ku munsi w'ingororano, ari wo munsi w'imperuka.
🎧 5- IYAKA NA'ABUDU WA IYAKA NASTA'INU: Ni wowe wenyine tugaragira, ndetse ni nawe wenyine dusaba inkunga.
🎧 6- IH'DINA SWIRATWAL MUSTAQIIM: Tuyobore inzira igororotse, ari yo nzira y'ubuyisilamu n'umuyoboro w'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha).
🎧 7- SWIRATWA LADHINA AN'AMTA ALAYHIM GHAYRIL MAGH'DWUBI ALAYHIM WALA DWALIINA: Inzira y'abo wahaye impano mu bahanuzi ba Allah, n'ababakurikiye batari abayobye n'abarakariwe.
Biri mu mugenzo mwiza w'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha), ko nyuma yo kuvuga aya magambo, kuvuga ati (AAMIIN); bisobanuye ngo twakirire ubusabe.

Igisubizo:
"BISMILLAH RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah , Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi.
IDHA ZUL'ZILATIL AR'DWU ZIL'ZALAHA: Ubwo isi izatigiswa n’umutingito ukomeye (1). WA AKH'RADJATIL AR'DWU ATH'QALAHA: Nuko isi igasohora imitwaro yayo (ibiyirimo) (2). WA QALAL IN'SANU MA LAHA: Umuntu azavuga ati “Ese noneho (isi) yabaye iki? (3)”. YAWMA IDHIN TUHADITHU AKH'BARAHA: Uwo munsi (isi) izavuga inkuru zayo (z’ibyayibereyeho) (4). BI ANA RABAKA AW'HA LAHA: Kubera ko Nyagasani wawe azaba yayibitegetse (5). YAWMA IDHIN YASW'DURU NASU ASH'TATAN LIYURAWU A'AMALAHUM: Kuri uwo munsi, abantu bazasohoka (mu mva) batatanye kugira ngo berekwe ibikorwa byabo (6). FAMAN YA'AMAL MITH'QALA DHARATIN KHAYRAN YARAHU: Icyo gihe uzaba yarakoze icyiza gifite uburemere bungana n’akantu gato cyane kurusha ibindi, azakibona (agihemberwe) (7). WAMAN YA'AMAL MITH'QALA DHARATIN SHARAN YARAHU: N’uzaba yarakoze ikibi gifite uburemere bungana n’akantu gato cyane kurusha ibindi azakibona (agihanirwe) (8). [Surat Zil'zalat: 1-8]
IBISOBANURO BYAYO:
🎧 1- IDHA ZUL'ZILATIL AR'DWU ZIL'ZALAHA: Ubwo isi izatigiswa n’umutingito ukomeye; ibi bizaba ku munsi w'imperuka.
🎧 2- WA AKH'RADJATIL AR'DWU ATH'QALAHA: Nuko isi igasohora imitwaro yayo (ibiyirimo), baba abapfuye n'ibindi.
🎧 3- WA QALAL IN'SANU MA LAHA: Umuntu azavuga ati “Ese noneho (isi) yabaye iki?”, icyo gihe umuntu azaba yayobewe maze yibaze icyo isi yabaye ku buryo igira umutingito nk'uwo.
🎧 4- YAWMA IDHIN TUHADITHU AKH'BARAHA: Uwo munsi (isi) izavuga inkuru zayo (z’ibyayibereyeho), kuri uwo munsi uhambaye, isi izivugira ibyayikoreweho byaba byiza cyangwa se bibi;
🎧 5- BI ANA RABAKA AW'HA LAHA: Kubera ko Nyagasani wawe azaba yayibitegetse. Allah azaba yabiyibwiye ndetse yabiyitegetse.
🎧 6- YAWMA IDHIN YASW'DURU NASU ASH'TATAN LIYURAWU A'AMALAHUM: Kuri uwo munsi, abantu bazasohoka (mu mva) batatanye kugira ngo berekwe ibikorwa byabo; kugira ngo bibonere ibikorwa bikoreye hano ku isi.
🎧 7- FAMAN YA'AMAL MITH'QALA DHARATIN KHAYRAN YARAHU: Icyo gihe uzaba yarakoze icyiza gifite uburemere bungana n’akantu gato cyane kurusha ibindi, azakibona imbere ye maze agihemberwe.
🎧 8- WAMAN YA'AMAL MITH'QALA DHARATIN SHARAN YARAHU: N’uzaba yarakoze ikibi gifite uburemere bungana n’akantu gato cyane kurusha ibindi, azakibona imbere ye maze agihanirwe.

Igisubizo: suratu al adiyat n'ibisobanuro byayo:
"BISMILLAH RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah, Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi.
WAL ADIYATI DWAB'HAN: Ndahiye amafarasi yiruka cyane avuza imirindi (1). FAL MURIYAT QAD'HAN: Akubita (ibinono) bigatarutsa ibishashi by’umuriro (2). FAL MUGHIIRAT SWUB'HAN: N’amafarasi agaba igitero mu rukerera (3). FA ATHAR'NA BIHI NAQ'AN: Akanatumura umukungugu (4). FAWASATW'NA BIHI DJAM'AN: Akinjira hagati mu ngabo z’umwanzi (5). INAL IN'SANA LIRABIHI LAKANUD: Mu by’ukuri umuntu ni indashima kuri Nyagasani we (6). WA INAHU ALA DHALIKA LASHAHID: Kandi rwose ibyo yabibera umuhamya (7). WA INAHU LIHUBIL KHAYRI LASHADIID: Ndetse akunda imitungo bikabije (8). AFALA YA'ALAMU IDHA BU'UTHIRA MAA FIL QUBUR: Ese ntazi ko hari igihe abari mu mva bazazurwa?(9) WA HUSWILA MA FISWUDURI: N’ibiri mu bituza (by’abantu) bigashyirwa ahagaragara?(10) INA RABAHUM BIHIM YAW'MA IDHIN LAKHABIIR: Mu by’ukuri uwo munsi Nyagasani wabo azaba azi neza ibyabo (11). [SURAT AL ADIYAT: 1-11]
IBISOBANURO BYAYO:
🎧 1- WAL ADIYATI DWAB'HAN: Ndahiye amafarasi yiruka cyane avuza imirindi. Allah ararahirira ku mafarasi yiruka kugeza ubwo wumva umurundi wayo kubera kwiruka cyane.
🎧 2- FAL MURIYAT QAD'HAN: Akubita (ibinono) bigatarutsa ibishashi by’umuriro; no ku mafarasi iyo akandagiye ku bitare by'amabuye aturitsa ibishashi.
🎧 3- FAL MUGHIIRAT SWUB'HAN: N’amafarasi agaba igitero mu gitondo cya kare butaracya.
🎧 4- FA ATHAR'NA BIHI NAQ'AN: Ibyo bigatuma atumura umukungugu.
🎧 5- FAWASATW'NA BIHI DJAM'AN: Akinjira hagati mu ngabo z’umwanzi.
🎧 6- INAL INSANA LIRABIHI LAKANUD: Mu by’ukuri umuntu ni indashima ku byiza Nyagasani we amuhitiramo.
🎧 7- WA INAHU ALA DHALIKA LASHAHID: Kandi rwose ibyo yabibera umuhamya; ntashobora kubihakana kuko ni ibintu bigaragara.
🎧 8- WA INAHU LIHUBIL KHAYRI LASHADIID: akunda imitungo bikabije, ndetse akanayigiraho ubugugu bukomeye.
🎧 9- AFALA YA'ALAMU IDHA BU'UTHIRA MAFIL QUBUR: Ese uyu muntu ushukwa n'isi, ntazi ko hari igihe abari mu mva bazazurwa, kugira ngo babarurirwe anabagororere? Bityo ibintu bizaba bitandukanye n'uko yibwira.
🎧 10- WA HUSWILA MA FISWUDURI: N’ibiri mu bituza (by’abantu) byaba imigambi n'imyizerere ndetse n'ibindi bigashyirwa ahagaragara?
🎧 11- INA RABAHUM BIHIM YAW'MA IDHIN LAKHABIIR: Mu by’ukuri uwo munsi Nyagasani wabo azaba azi neza ibyabo, nta kimwisoba kandi byose azabibahembera.

Igisubizo:suratul al qariat n'ibisobanuro byayo.
"BISMILLAH RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah , Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi.
AL QARI'AT: Ikizahonda (umunsi w’imperuka) (1)! MAL QARI'AT: Ikizahonda ni iki (2)? WAMA AD'RAKA MAL QARI'AT: Ni iki kizakumenyesha ikizahonda (3)? YAW'MA YAKUNU NASU KAL FARASHIL MAB'THUTH: Ni umunsi (w’imperuka), ubwo abantu bazamera nk’ibinyugunyugu binyanyagiye (4). WA TAKUNUL DJIBALU KAL'IH'NIL MAN'FUSH: N’imisozi ikamera nk’amoya (akemurwa ku matungo) atumuka (5). FA AMA MAN THAQULAT MAWAZINUHU: Bityo, uwo umunzani we (w’ibikorwa byiza) uzaremera (bikaruta ibibi) (6). FAHUWA FI ISHATIN RADWIYAT: Azaba mu buzima bw’umunezero (Ijuru) (7). WA AMA MAN KHAFAT MAWAZINUHU: Ariko uwo umunzani we (w’ibikorwa byiza) uzaba utaremereye (bikarutwa n’ibibi)(8). FA UMUHU HAWIYAT: Ubuturo bwe buzaba ari mu muriro witwa Hawiya (9). WAMA AD'RAKA MA HIYAH: Ni iki cyawukumenyesha (umuriro wa Hawiya) (10)? NAARUN HAMIYAT: Ni umuriro ugurumana bikabije (11)! [SURATUL QARI'AT: 1-11].
IBISOBANURO BYAYO:
🎧 1- AL QARI'AT: Ikizahonda gikura abantu imitima ku munsi w’imperuka!
🎧 2- MAL QARI'AT: Ni iki cyakumenyesha icyo kizahonda kigakura imitima?
🎧 3- WAMA AD'RAKA MAL QARI'AT: Ni iki cyakumenyesha icyo kizahonda kigakura imitima (yewe Ntumwa y'Imana?) Ni umunsi w'imperuka.
🎧 4- YAW'MA YAKUNU NASU KAL FARASHIL MAB'THUTH: Ni umunsi w’imperuka uzakura abantu imitima, bakamera nk’ibinyugunyugu binyanyagiye ahantu hose.
🎧 5- WA TAKUNUL DJIBALU KAL'IH'NIL MAN'FUSH: Imisozi izamera nk’amoya akemurwa ku matungo atumuka, kuko izaba yorohejwe cyane.
🎧 6- FA AMA MAN THAQULAT MAWAZINUHU: Bityo, uwo umunzani we w’ibikorwa byiza uzaremera bikaruta ibibi,
🎧 7- FAHUWA FI ISHATIN RADWIYAT: Azaba mu buzima bw’umunezero bw'ijuru,
🎧 8- WA AMA MAN KHAFAT MAWAZINUHU: Ariko uwo umunzani we w’ibikorwa byiza uzaba utaremereye bikarutwa n’ibibi;
🎧 9- FA UMUHU HAWIYAT: Ku munsi w'imperuka ubuturo bwe buzaba ari mu muriro witwa Hawiya, ari wo wa Jahanamu.
🎧 10- WAMA AD'RAKA MA HIYAH: Ni iki cyawukumenyesha (yewe Ntumwa y'Imana) umuriro wa Hawiya?
🎧 11- NARUN HAMIYAT: Ni umuriro waka cyane kandi ugurumana bikabije!

Igisubizo: suratu takathur n'ibisobanuro byayo
"BISMILLAH RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah , Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi.
AL HAKUM TAKATHUR: Mwarangajwe no gushaka kwigwizaho ubutunzi (1). HATA ZUR'TUMUL MAQABIR: Kugeza ubwo mugeze mu mva (2). KALA SAWUFA TA'ALAMUNA: Oya ntibikwiye! Bidatinze muzamenya (ko ubuzima bw’imperuka ari bwo bwiza kuri mwe) (3). THUMA KALA SAWUFA TA'ALAMUNA: Oya na none! Bidatinze muzamenya (4). KALA LAW TA'ALAMUNA I'L'MAL YAQIIN: Oya! Iyo muza kugira ubumenyi budashidikanywaho (bw’ibijyanye n’iherezo ryo kurangazwa no kwigwizaho imitungo, ntimwari guhugira mu by’isi)(5). LATARAWUNAL DJAHIM: Mu by’ukuri muzabona umuriro wa Jahiim! (6) THUMA LATARAWUNAHA AY'NAL YAQIIN: Rwose muzawibonera imbonankubone (7). THUMA LATUS'ALUNA YAWMA IDHIN AN NAIIM: Kandi rwose, kuri uwo munsi muzabazwa ku ngabire (mwahawe muri ku isi) (8). [Surat Takathur: 1-8].
IBISOBANURO BYAYO:
🎧 1- AL HAKUM TAKATHUR: Mwarangajwe yemwe bantu no gushaka kwigwizaho ubutunzi kubwiratana butuma bubibagiza kumvira Allah.
🎧 2- HATA ZUR'TUMUL MAQABIR: Kugeza ubwo mupfuye mukinjizwa mu mva zanyu.
🎧 3- KALA SAWUFA TA'ALAMUNA: Oya ntibikwiye! Bidatinze muzamenya ko ubuzima bw’imperuka ari bwo bwiza kuri mwe, ko ubutunzi atari bwo bwari bukwiye kubarangaza no kubibagiza imperuka.
🎧 4- THUMA KALA SAWUFA YA'ALAMUNA: Oya na none! Bidatinze muzamenya iherezo ryabyo,
🎧 5- KALA LAW TA'ALAMUNA I'L'MAL YAQIIN: Oya! Iyo muza kugira ubumenyi budashidikanywaho bw’ibijyanye n’iherezo ryo kurangazwa no kwigwizaho imitungo n'urubyaro, ntimwari guhugira mu iby’isi.
🎧 6- LATARAWUNAL DJAHIM: Mu by’ukuri byanze bikunze muzibonera imbonankubone umuriro wa Jahiim ku munsi w'imperuka!
🎧 7- THUMA LATARAWUNAHA AY'NAL YAQIIN: Rwose muzawibonera imbonankubone mu buryo budashidikanywaho.
🎧 8- THUMA LATUS'ALUNA YAWMA IDHIN ANI NAIIM: Kandi rwose, kuri uwo munsi muzabazwa ku ngabire z'ubuzima n'ubutunzi mwahawe muri ku isi.

Igisubizo: Surat Al As'r n'ibisobanuro byayo.
"BISMILLAH RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah, Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi.
WAL ASR: Ndahiye igihe (1). INAL IN'SANA LAFI KHUS'RI: Mu by’ukuri umuntu ari mu gihombo (2). ILA LADHINA AMANU WA AMILU SWALIHATI WA TAWASWAWU BIL HAQ WA TAWASWAW BISWAB'RI: Uretse abemeye bagakora ibikorwa byiza, bakagirana inama z’ukuri kandi bakanagirana inama zo kwihangana (3). [Surat Al As'r: 1-3]
IBISOBANURO BYAYO:
🎧 1- WAL ASR: Allah yarahiriye ku gihe.
🎧 2- INAL INS'ANA LAFI KHUS'RI: Avuga ko buri muntu wese ari mu gihombo no kurimbuka.
🎧 3- ILA LADHINA AMANU WA AMILU SWALIHATI WA TAWASWAWU BIL HAQ WA TAWASWAW BISWAB'RI: Uretse babandi bemeye bagakora ibikorwa byiza, bakagirana inama z’ukuri kandi bakanagirana inama zo kwihangana. Abo nibo batazaba mu gihombo cyangwa se ngo barimbuke.

Igisubizo: suratu al humazat n'ibisobanuro byayo.
"BISMILLAH RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah, Nyirimpuhwe Nyirimbabazi.
WAY'LUN LIKULI HUMAZATIN LUMAZAT: Ibihano bikomeye bizaba kuri buri wese unegura abandi, usebanya (1). A-LADHI DJAMA'A MALAN WA A'DADAH: Urundanya imitungo agahora ayibara (2). YAH'SABU ANA MALAHU AKH'LADAH: Yibwira ko umutungo we uzatuma abaho ubuziraherezo (3) ! KALA LAYUN'BADHANA FIL HUTWAMAT: Oya! Mu by’ukuri azajugunywa mu muriro witwa Hutwama (ushwanyaguza) (4). WAMA AD'RAKA MAL HUTWAMAT: Ni iki kizakumenyesha Hutwama icyo ari cyo (5)? NARULLAHIL MUQADAT: Ni umuriro wa Allah wenyegejwe (6), A-LATI TATWALI'U ALAL AF'IDAT: Uwo muriro uzajya uzamuka ugere ku mitima (y’abazaba bawurimo) (7), INAHA ALAY'HIM MU-USWADAT: Mu by’ukuri bazaba bawufungiwemo (8), FII AMADIN MUMADADAT: (Baziritse) ku nkingi ndende (kugira ngo batawusohokamo) (9). [Surat Al Humazat: 1-9]
IBISOBANURO BYAYO:
🎧 1- WAY'LUN LIKULI HUMAZATIN LUMAZAT: Ibihano bikomeye bizaba kuri buri wese unegura abandi, usebanya.
🎧 2- A-LADHI DJAMA'A MALAN WA A'DADAH: Urundanya imitungo agahora ayibara, nta kindi arangamiye;
🎧 3- YAH'SABU ANA MALAHU AKH'LADAH: Yibwira ko umutungo we uzatuma abaho ubuziraherezo! mu buzima bw'iyi si.
🎧 4- KALA LAYUN'BADHANA FIL HUTWAMAT: Oya! Mu by’ukuri azajugunywa mu muriro witwa Hutwama (ushwanyaguza). nta kibazo kirimo nkuko uyu muntu w'injiji abitekereza, mu kujugunywa mu muriro utazima,ukubita kandi umena ibintu byose byajugunywemo kubera ubukana bwawo.
🎧 5- WAMA AD'RAKA MAL HUTWAMAT: Ni iki kizakumenyesha Hutwama icyo ari cyo icyo wamenya - Yewe Ntumwa - uyu muriro urimbura ibintu byose wajugunywemo?!
🎧 6- NARULLAHIL MUQADAT: Ni umuriro wa Allah wenyegejwe kandi waka cyane.
🎧 7- A-LATI TATWALI'U ALAL AF'IDAT:Uwo muriro uzajya uzamuka ugere ku mitima y’abazaba bawurimo.
🎧 8- INAHA ALAY'HIM MU-USWADAT: Mu by’ukuri bazaba bawufungiwemo mu mfunganwa.
🎧 9- FII AMADIN MUMADADAT: Baziritse ku nkingi ndende kugira ngo batawusohokamo.

Igisubizo:surat al fiili n'ibisobanuro byayo.
"BISMILLAH RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah , Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi,
ALAM TARA KAYFA FA'ALA RABUKA BI ASW'HABIL FIILI: Ese (yewe Muhamadi) ntiwamenye uko Nyagasani wawe yagize abagabye igitero bari ku nzovu (baje gusenya ingoro ya Al Kaabat iri i Maka)? (1) ALAM YADJ'AL KAYDAHUM FII TADW'LIL: Ese umugambi wabo mubisha ntiyawuburijemo? (2) WA AR'SALA ALAYHIM TWAYRAN ABABIILI: Nuko akaboherereza uruhuri rw’inyoni (3), TAR'MIHIM BIHIDJARATIN MIN SIDJIIL: Zikabatera amabuye y’ibumba yacaniriwe (4), FADJA'ALAHUM KA'ASWIFIN MA-AKUL: Maze akabagira nk’ibyatsi byakanjakanjwe (5). [Surat Al Fiili: 1-5]
IBISOBANURO BYAYO:
🎧 1- ALAM TARA KAYFA FA'ALA RABUKA BI ASW'HABIL FIILI: Ese yewe Ntumwa y'Imana, ntiwamenye uko Nyagasani wawe yagize uwitwa Ab'rahat n'ingabo ze bagabye igitero bagendera ku nzovu baje gusenya ingoro ya Al Kaabat iri i Maka?
🎧 2- ALAM YADJ'AL KAYDAHUM FII TADW'LIL: Ese umugambi wabo mubisha ntiyawuburijemo, maze ibyo bifuzaga ntibabigeraho.
🎧 3- WA AR'SALA ALAYHIM TWAYRAN ABABIILI: Nuko akaboherereza uruhuri rw’inyoni.
🎧 4- TAR'MIHIM BIHIDJARATIN MIN SIDJIIL: Zikabatera amabuye y’ibumba yacaniriwe,
🎧 5- FADJA'ALAHUM KAA'ASWIFIN MA-AKUL: Maze akabagira nk’ibyatsi byakanjakanjwe n'inyamaswa zikanabikandangira.

Igisubizo:Surat Qurayshi, n'ibisobanuro byayo.
"BISMILLAH RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah , Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi,
LI ILAFI QURAYSHI:Kubera akamenyero k’Abakurayishi(mu mujyi wabo) (1) ILAFIHIM RIH'LATA SHITA'I WA SWAYF: No kubera amasezerano yabo arebana n’ingendo (z’ubucuruzi) zo mu gihe cy’ubukonje no mu gihe cy’impeshyi (batekanye) (2), FAL YA'ABUDU RABA HADHAL BAYTI: Ngaho nibagaragire (Allah) Nyagasani nyir’iyi ngoro (Al Ka’abat) (3), ALADHI ATW'AMAHUM MIN DJU'IN WA AMANAHUM MIN KHAWFI: (We) wabagaburiye mu gihe cy’amapfa, ndetse akanabaha umutekano mu gihe cy’ubwoba (4). [Surat Qurayshi: 1-4]
IBISOBANURO BYAYO:
🎧 1- LI ILAFI QURAYSHI:Kubera akamenyero k’Abakurayishi,
🎧 2- ILAFIHIM RIH'LATA SHITA'I WA SWAYF: No kubera amasezerano yabo arebana n’ingendo z’ubucuruzi zo mu gihe cy’ubukonje bajya Yemeni, n'izo mu mpeshyi bajya ahitwa Shami kandi batekanye,
🎧 3- FAL YA'ABUDU RABA HADHAL BAYTI: Kubera ibyo, ngaho nibagaragire Allah Nyagasani Nyir’iyi ngoro ya Al Ka’abat,
🎧 4- ALADHI ATW'AMAHUM MIN DJU'I WA AMANAHUM MIN KHAWFI: We wabagaburiye mu gihe cy’amapfa, ndetse akanabaha umutekano mu gihe cy’ubwoba kubera icyubahiro n'igitinyiro yashyize mu mitima y'abandi barabu cy'ingoro ye, n'igitinyiro bo ubwabo yabahaye.

Igisubizo:Surat Al Ma'un, n'ibisobanuro byayo.
"BISMILLAH RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah, Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi,
ARA-AYTA LADHI YUKADHIBU BIDIINI: Ese wamenye uhinyura umunsi w’ibihembo? (1) FADHALIKA LADHI YADU'UL YATIMA:Uwo ni wa wundi uhutaza imfubyi (2), WALA YAHUDHWU ALA TWAAMIL MISKINA: Ntanashishikarize (abandi) kugaburira abakene (3), FAWAYLUN LIL MUSWALINA: Bityo, ibihano bikomeye biri ku basenga (4), ALADHINA HUM AN SWALATIHIM SAHUNA: Ba bandi birengagiza iswala zabo (ntibazikorere ku bihe byazo byagenwe) (5) ALADHINA HUM YURA'UNA:Ba bandi bakora ibyiza bagamije kwiyerekana (6), WA YAM'NAUNAL MA'UNA: Kandi bakanga (gutiza) ibikoresho byo mu rugo (ababikeneye) (7). [Surat Al Ma'una: 1-7]
IBISOBANURO BYAYO:
🎧 1- ARA-AYTA LADHI YUKADHIBU BIDIINI:Ese wamenye uhinyura umunsi w’ibihembo, ari wo munsi w'imperuka?
🎧 2- FADHALIKA LADHI YADU'UL YATIMA: Uwo ni wa wundi uhutaza imfubyi n'umushiha, nta mucyemurire icyo yifuza.
🎧 3- WALA YAHUDHWU ALA TWAAMIL MISKINA: Ntanashishikarize abandi kugaburira abakene.
🎧 4- FAWAYLUN LIL MUSWALINA:Bityo, ibihano bikomeye biri ku basenga.
🎧 5- ALADHINA HUM AN SWALATIHIM SAHUNA: Ba bandi birengagiza iswala zabo ntibazikorere ku bihe byazo byagenwe.
🎧 6- ALADHINA HUM YURA'UNA: Ba bandi bakora ibyiza bagamije kwiyerekana mu iswala zabo no mu bikorwa byabo, ntibabikore kubera Allah.
🎧 7- WA YAM'NAUNAL MA'UNA: Kandi bakanga gutiza ibikoresho byo mu rugo n'ibindi bikoresho biciriritse bidafite icyo bitwaye kubitiza ababikeneye.

Igisubizo: Surat Al Kaw'thar, n'ibisobanuro byayo.
"BISMILLAH RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah , Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi,
INA A'ATWA'YNAKAL KAWTHAR: Mu by’ukuri (yewe Muhamadi) twaguhaye (ibyiza byinshi birimo) umugezi wo mu Ijuru witwa Kawthar (1). FASWALI LIRABIKA WAN'HAR: Bityo, ujye usali unatange ibitambo kubera Nyagasani wawe (2). INA SHANI'AKA HUWAL AB'TAR: Mu by’ukuri ukwanga ni we nyakamwe (ntazigera abona ibyiza haba ku isi ndetse no ku mperuka) (3). [Surat Al Kaw'thar: 1-3]
IBISOBANURO BYAYO:
🎧 1- INA ATWA'YNAKAL KAWTHAR: Mu by’ukuri (yewe Muhamadi) twaguhaye (ibyiza byinshi birimo) umugezi wo mu Ijuru witwa Kawthar.
🎧 2- FASWALI LIRABIKA WAN'HAR: Bityo, ujye ushimira Allah, usali kubera we wenyine, unatange ibitambo kubera we, bitandukanye n'ibyo ababangikanyamana bakora babikorera ibigirwamana.
🎧 3- INA SHANI'AKA HUWAL AB'TAR: Mu by’ukuri ukwanga ni we nyakamwe, ntazigera abona ibyiza haba hano ku isi ndetse no ku mperuka. mu kui ukwanga niwe utazabona n'ikiza na kimwe wibagiranye iyo avuzwe avugwa ibibi gusa.

Igisubizo:Soma Surat Al Kafiruna, n'ibisobanuro byayo.
"BISMILLAH RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah , Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi,
QUL YA AYUHAL KAFIRUNA: Vuga (yewe Muhamadi) uti “Yemwe bahakanyi! (1) LA A'ABUDU MA TA'ABUDUNA: Singaragira ibyo mugaragira (2), WALA AN'TUM ABIDUNA MA A'BUDU: Kandi namwe ntimugaragira uwo ngaragira (3). WALA ANA ABIDUN MA ABAD'TUM: Ndetse nanjye sinzigera ngaragira ibyo mugaragira (4), WALA ANTUM ABIDUNA MA A'BUDU: Kandi namwe ntimugaragira uwo ngaragira (5). LAKUM DINUKUM WA LIYA DINI: Mufite idini ryanyu, nanjye nkagira idini ryanjye (6). [Surat Al Kafiruna: 1-6]
IBISOBANURO BYAYO:
🎧 1- QUL YA AYUHAL KAFIRUNA: Vuga (yewe Muhamadi) uti “Yemwe bahakanyi, muhakana Allah!
🎧 2- LA A'ABUDU MA TA'ABUDUNA: Singaragira byaba ubu ndetse no mu bihe bizaza ibyo mugaragira by'ibigirwamana;
🎧 3- WALA AN'TUM ABIDUNA MA A'BUDU: Kandi namwe ntimugaragira uwo ngaragira ari we Allah wenyine;
🎧 4- WALA ANA ABIDUN MA ABAD'TUM: Ndetse nanjye sinzigera ngaragira ibyo mugaragira by'ibigirwamana,
🎧 5- WALA ANTUM ABIDUNA MA A'BUDU: Kandi namwe ntimugaragira uwo ngaragira ari we Allah wenyine;
🎧 6- LAKUM DINUKUM WA LIYA DINI: Mufite idini ryanyu mwihimbiye, nanjye nkagira idini ryanjye Allah yanyoboyemo.

Igisubizo:Surat A-Nas'r, n'ibisobanuro byayo.
"BISMILLAH RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah, Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi,
IDHA DJA-A NAS'RULLAHI WAL FAT'H: Igihe ubutabazi bwa Allah (kuri wowe Muhamadi) buzaza,ndetse n’intsinzi (yo kubohora umujyi wa Maka) (1), WA RA'AYTA NASA YAD'KHULUNA FI DINILLAHI AF'WAJAN: Nuko ukabona abantu binjira mu idini rya Allah ku bwinshi (2), FASABIH BIHAMDI RABIKA WASTAGH'FIRUHU INAHU KANA TAWABAN: Uzasingize ikuzo rya Nyagasani wawe (aho uri hose), unamusabe imbabazi; kuko ari We Uwakira ukwicuza (kw’abagaragu be). (3) [Surat A-Nasw'r: 1-3]
IBISOBANURO BYAYO:
🎧 1- IDHA DJA-A NAS'RULLAHI WAL FAT'H: Igihe ubutabazi bwa Allah kuri wowe Muhamadi buzaba bukugezeho, ndetse n’intsinzi yo kubohora umujyi wa Maka ikagera;
🎧 2- WA RA'AYTA NASA YAD'KHULUNA FI DINILLAHI AF'WAJAN: Ukabona abantu binjira mu idini rya Allah ku bwinshi,
🎧 3- FASABIH BIHAMDI RABIKA WASTAGH'FIRUHU INAHU KANA TAWABAN: Uzamenye ko icyo ari ikimenyetso cy'uko inshingano zawe z'ubutumwa ziri kugana ku musozo, maze usingize ikuzo rya Nyagasani wawe umushimira ku bw'inema ze zo kuba yaraguteye inkunga akaguha n'intsinzi, unamusabe imbabazi; kuko ari We Uwakira ukwicuza kw’abagaragu be.

Igisubizo:Surat Al Masad, n'ibisobanuro byayo.
"BISMILLAH RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah, Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi,
TABAT YADA ABI LAHABIN WA TABA: Amaboko yombi ya Abu Lahab arakorama(kubera ko yayakoreshaga abangamira intumwa y'imana) ndetse na we ubwe azorame (1). MA AGH'NAA AN'HU MALUHU WA MA KASABA: Umutungo we n’urubyaro rwe nta cyo bizamumarira (2). SAYASW'LA NARAN DHATA LAHABIN: Azahira mu muriro ugurumana (3), WAM'RA ATUHU HAMALATAL HATWABI: Ndetse n’umugore we watwaraga ibiti (by’amahwa yajyaga atega mu nzira Intumwa y’Imana yanyuragamo) (4). FII DJIIDIHA HAB'LUN MIN MASADI: Mu ijosi rye (uwo mugore) hazaba hari umurunga wo mu muriro (5). [Suratul Masad: 1-5]
IBISOBANURO BYAYO:
🎧 1- TABAT YADA ABI LAHABIN WA TABA: Amaboko yombi ya se wabo w'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) ari we Abu Lahab Ibun Abdul Mutwalib, arakorama ndetse na we ubwe azorame, kubera gutoteza Intumwa y'Imana no kuyibuza amahoro.
🎧 2- MA AGH'NAA AN'HU MALUHU WA MA KASABA: Umutungo we n’urubyaro rwe nta cyo bizamumarira, ntibizamurinda ibihano cyangwa se ngo bitume yagerwaho n'impuhwe.
🎧 3- SAYASW'LA NARAN DHATA LAHABIN: Ku munsi w'imperuka azinjizwa mu muriro ugurumana maze azawuhiremo,
🎧 4- WAM'RA ATUHU HAMALATAL HATWABI: Ndetse n’umugore we watwaraga ibiti by’amahwa yajyaga atega mu nzira Intumwa y’Imana yanyuragamo;
🎧 5- FII DJIIDIHA HAB'LUN MIN MASADI: Mu ijosi ry'uwo mugore azanigirizwamo umurunga bazamukuruza bamujyana mu muriro.

Igisubizo:Surat Al Ikh'lasw, n'ibisobanuro byayo.
"BISMILLAH RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah, Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi,
QUL HUWALLAHU AHAD: Vuga (yewe Muhamadi) uti “We ni Allah, umwe Rukumbi, (1)” ALLAHU SWAMAD: Allah, Uwishingikirizwa (2), LAM YALID WA LAM YULAD: Ntiyabyaye kandi ntiyanabyawe (3), WA LAM YAKUN LAHU KUF'WAN AHAD: Ndetse nta na kimwe ahwanye na cyo (4). [Surat Al Ikh'lasw: 1-4]
IBISOBANURO BYAYO:
🎧 1- QUL HUWALLAHU AHAD: Vuga yewe Muhamadi uti “We ni Allah umwe Rukumbi”.
🎧 2- ALLAHU SWAMAD: Allah, Nyir'ukwishingikirizwa no kwiyambazwa n'ibiremwa bye byose.
🎧 3- LAM YALID WA LAM YULAD: Ntiyabyaye kandi ntiyanabyawe, nta se agira nta n'urubyaro agira;
🎧 4- WA LAM YAKUN LAHU KUF'WAN AHAD: Ndetse nta na kimwe ahwanye na cyo, nta n'icyo asa nacyo mu byo yaremye.

Igisubizo:Surat Al Falaq, n'ibisobanuro byayo.
"BISMILLAH RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah, Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi,
QUL AUDHU BIRABIL FALAQ: Vuga (yewe Muhamadi) uti “Niragije (Allah), Nyagasani w’umuseke”, (1) MIN SHARI MA KHALAQA: Ngo andinde inabi y’ibyo yaremye.(2) WA MIN SHARI GHASIQIN IDHA WAQABA: Anandinde ikibi cyo mu ijoro ryijimye igihe riguye(3). WA MIN SHARI NAFATHATI FIL UQADI: Anandinde ikibi cy’abarozikazi bahuha ku mapfundo (4). WA MIN SHARI HASIDIN IDHA HASADA: Ndetse anandinde inabi y’umunyeshyari igihe arigize (5). [Surat Al Alaq: 1-5]
IBISOBANURO BYAYO:
🎧 1- QUL AUDHU BIRABIL FALAQ: Vuga yewe Muhamadi uti “Nsabye ubuhungiro, naniragije Allah, Nyagasani w’umuseke”,
🎧 2- MIN SHARI MA KHALAQA: Ngo andinde inabi y’ibyo yaremye,
🎧 3- WA MIN SHARI GHASIQIN IDHA WAQABA: Anandinde ikibi cyo mu ijoro ryijimye igihe riguye cyaba icyo naterwa n'abajura, inyamaswa, udusimba, n'indi myuka mibi bikunze kugaragara mu ijoro.
🎧 4- WA MIN SHARI NAFATHATI FIL UQADI: Anandinde ikibi cy’abarozikazi bahuha mu mapfundo batongera;
🎧 5- WA MIN SHARI HASIDIN IDHA HASADA: Ndetse anandinde inabi y’umunyeshyari, wanga abantu abagirira ishyari ry'ibyo Allah yabahaye we ntabimuhe, akaba yifuza ko babibura bakamera nkawe.

Igisubizo:Surat A-Nas, n'ibisobanuro byayo.
"BISMILLAH RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah, Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi,
QUL AWUDHU BIRABI NASI: Vuga (yewe Muhamadi) uti “Niragije (Allah), Nyagasani w’abantu, (1)” MALIKI NASI: Umwami w’abantu (2)” ILAHI NASI: Imana y’abantu (3)" MIN SHARIL WAS'WASIL KHANAS: Ngo andinde ububi bwa (shitani) yoshya gukora ibibi, nyuma ikabireka (igihe umuntu yibutse Allah), (4)” ALADHI YUWAS'WISU FI SWUDURI NASI: “Yoshya imitima y’abantu gukora ibibi (5)” MINAL DJINATI WA NASI: “Yaba (shitani) yo mu majini cyangwa mu bantu. (6)” [Surat A-Nas: 1-6]
IBISOBANURO BYAYO:
🎧 1- QUL AWUDHU BIRABI NASI: Vuga yewe Muhamadi uti “Niragije Allah, Nyagasani w’abantu”
🎧 2- MALIKI NASI: Umwami w’abantu, ubagenza uko ashatse, nta wundi mwami bafite utari we”
🎧 3- ILAHI NASI: Imana y’abantu y'ukuri, nta yindi mana bafite itari we.
🎧 4- MIN SHARIL WAS'WASIL KHANAS: Ngo andinde ububi bwa shitani yoshya gukora ibibi, nyuma ikabireka igihe umuntu yibutse Allah."
🎧 5- ALADHI YUWAS'WISU FI SWUDURI NASI: “Yoshya imitima y’abantu gukora ibibi"
🎧 6- MINAL DJINATI WA NASI: “Yaba shitani yo mu majini cyangwa mu bantu.”

Igisubizo: Hadithi yaturutse ku Muyobozi w’abemera, Ise wa Haf’swa, Umar Ibun Al Khatwabi (Imana imwishimire) yaravuze ati “Numvise Intumwa y’Imana (Imana iyihe amahoro n’imigisha) ivuga iti: “Mu by’ukuri ibikorwa byose bigomba kujyana n’umugambi, kandi buri wese ahemberwa icyo yakoranye umugambi. Bityo, uzimuka kubera Imana n’Intumwa yayo, uwo ukwimuka kwe kuzaba ari ukw’Imana n’Intumwa yayo. Ariko uzimuka agamije indonke z’isi, cyangwa umugore yifuza kurongora, uwo ukwimuka kwe kuzaba gushingiye kuri ibyo byatumye yimuka.” Yakiriwe na Bukhari na Muslim.
Inyungu dukura muri iyi Hadithi.
1- Buri gikorwa cyose, cyaba gusali, gusiba, gukora umutambagiro n'ibindi kigomba kugendana n'umugambi gikoranywe.
2- Ni ngombwa kwegurira ibikorwa Allah Nyirubutagatifu wenyine.
HADITHI YA KABIRI:

Igisubizo: Hadithi yaturutse kwa Nyina w’abemera, Nyina wa Abdillah, Aishat (Imana imwishimire) yaravuze ati: Intumwa y’Imana (Imana iyihe amahoro n’imigisha) yaravuze iti: "Uzadukana igihimbano mu idini ryacu kitayirimo, kizamugarukira.” Yakiriwe na Bukhari na Muslim.
Inyungu dukura muri iyi Hadithi:
1- Kubuza guhimba mu idini ibitaririmo.
2- Ibikorwa byose by'ibihimbano ntibyakirwa ahubwo bigarukira nyirabyo.
HADITHI YA GATATU.

Igisubizo: Hadithi yaturutse kwa Umar Ibun Al Khatwabi (Imana imwishimire) yaravuze ati: "Umunsi umwe ubwo twari twicaranye n’Intumwa y’Imana (Imana iyihe amahoro n’imigisha), twagenderewe n’umuntu wambaye imyenda yera cyane, n’imisatsi yirabura cyane. Nta kimenyetso na kimwe yari afite cyagaragazaga ko ari ku rugendo, ndetse nta n’umwe muri twe wari umuzi. Yarakomeje araza, nuko yicara imbere y’Intumwa Muhamadi, maze amavi ye ayegereza ay’Intumwa y’Imana, arambika ibiganza bye ku bibero by’Intumwa y’Imana, maze aravuga ati "Yewe Muhamadi! Mbwira ku byerekeye Islam". Intumwa y’Imana iravuga iti: "Islam ni uguhamya ko nta yindi mana ibaho ikwiriye gusengwa mu kuri usibye Allah wenyine, ukanahamya ko Muhamadi (Allah amuhe amahoro n’imigisha) ari Intumwa ya Allah, ugahozaho amasengesho, ugatanga amaturo, ugasiba ukwezi kwa Ramadwani, ugakora umutambagiro mutagatifu i Makat, igihe ubifitiye ubushobozi." (Uwo muntu) aravuga ati: "Uvuze ukuri", Umar aravuga ati: Nuko turatangara tubonye abaza hanyuma akemeza ko ibivuzwe ari ukuri. (Arongera) arayibaza ati: "Mbwira ku byerekeye ukwemera." Intumwa y’Imana (Imana iyihe amahoro n’imigisha) iravuga iti: "Ni ukwemera Imana, Abamalayika bayo, Ibitabo byayo, Intumwa zayo, Umunsi w’imperuka, ndetse no kwemera igeno ryaba iry’ibyiza cyangwa iry’ibibi." (Wa muntu) aravuga ati "Uvuze ukuri", (Arongera) ati: "Noneho mbwira ku byerekeye Ihsan," Iravuga iti "Ni ugusenga Imana nk’aho uyireba kuko iyo utayireba yo iba ikureba." (Wa muntu) ati: "Mbwira ku byerekeye umunsi w’imperuka”, (Intumwa Muhamadi) iti: "Ntabwo uwubazwa awuzi kurusha uwubaza." (Wa muntu) ati: "Ngaho mbwira ku byerekeye ibimenyetso byawo." Iravuga iti "Ni igihe umuja azabyara shebuja, ndetse n’igihe uzabona abantu batambaye inkweto, bambaye ubusa, b’abatindi, b’abashumba, barushanwa kuzamura amazu y’imiturirwa". Nuko (wa muntu) arigendera, maze mara umwanya muto. Nuko, Intumwa y’Imana irambaza iti "Yewe Umar! Ese uzi uwabazaga uwo ari we?" Ndavuga nti: "Imana n’Intumwa yayo ni bo bamuzi neza." Aravuga ati "Uriya yari Jibril wari waje kubigisha idini ryanyu." Yakiriwe na Muslim.
Inyungu dukura muri iyi Hadithi:
1- Kutwigisha inkingi eshanu z'ubuyisilamu ari zo:
Kwemera ko nta yindi mana iriho uretse Allah kandi ko Muhamad ari Intumwa ye.
Guhozaho iswala.
Gutanga amaturo.
Gusiba ukwezi kwa Ramadhan.
Gukora umutambagiro ku ngoro ntagatifu ya Allah.
2- Kutwigisha inkingi esheshatu z'ukwemera ari zo:
Kwemera Allah.
N'abamalayika be.
N’ibitabo bye.
N'intumwa ze
N'umunsi w'imperuka.
N'igeno rya Allah ry'ibyiza n'ibibi.
3- Kutwigisha inkingi yo kugira neza, ikaba ari inkingi imwe ari yo y'uko ugomba kugaragira Allah nkaho umureba, n'ubwo waba utamureba ariko ukazirikana ko we akureba.
4- Igihe imperuka izabera ntawe ukizi uretse Allah Nyirubutagatifu.
HADITHI YA KANE:

Igisubizo: Hadithi yaturutse kwa Abi Said Al Khud'riyu (Imana imwishimire) yaravuze ati: Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Umwemeramana ufite ukwemera kuzuye kuruta abandi ni ubarusha imico myiza." Yakiriwe naTirmidhi anavuga ko ari Hadith nziza y’impamo.
Inyungu dukura muri iyi Hadithi.
1- Gushishikariza kurangwa n'imico myiza.
2- Gutungana kw'imico myiza ni kimwe mu biranga gutungana k'ukwemera.
3- Ukwemera kuriyongera ndetse kukanagabanuka.
HADITHI YA GATANU.

Igisubizo: Imvugo yaturutse kwa Abdullah Ibun Umar (Imana imwishimire we na se) yavuze ko Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yavuze iti: "Uzarahira ku kindi kitari Allah azaba ahakanye cyangwa se abangikanyije Allah." Yakiriwe na Thir'midhi.
Inyungu dukura muri iyi Hadithi.
1- Ntibyemewe kurahirira ku kindi usibye kuri Allah.
2- Kurahirira ku kindi kitari Allah Nyirubutagatifu bibarwa nk'ibangikanyamana rito.
HADITHI YA GATANDATU.

Igisubizo: Hadithi yaturutse kwa Anas (Imana imwishimire) yaravuze ati: Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Umwe muri mwe ntaremera kugeza ubwo azankunda kuruta uko akunda umubyeyi we, umwana we ndetse n'abantu bose muri rusange." Yakiriwe na Bukhari na Muslim.
Inyungu dukura muri iyi Hadithi.
1- Ni itegeko gukunda Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) kuruta uko dukunda abandi bantu.
2- Ibi ni mu biranga ukwemera nyako.
HADITHI YA KARINDWI.

Igisubizo: Hadithi yaturutse kwa Anas (Imana imwishimire) yaravuze ati: Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Umwe muri mwe ntaraba umwemera kugeza ubwo azakunda umuvandimwe we nkuko nawe yikunda." Yakiriwe na Bukhari na Muslim.
Inyungu dukura muri iyi Hadithi.
1- Umwemeramana agomba gukunda abandi bemeramana akabifuriza ibyiza nk'ibyo nawe yiyifuriza.
2- Ibi ni mu biranga ukwemera nyako.
HADITHI YA MUNANI:

Igisubizo: Imvugo yaturutse kwa Abi Said (Imana imwishimire) yavuze ko Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yavuze iti: "Ndahiye k'ufite roho yanjye mu kuboko kwe, ko (Surat Al Ikh'lasw) ingana na kimwe cya gatatu cya Qur'an yose." Yakiriwe na Bukhari.
Inyungu dukura muri iyi Hadithi.
1- Ibyiza byo gusoma Surat Al Ikh'lasw (Qul Huwallahu ahad).
2- Surat Al IKh'lasw ingana na kimwe cya gatatu cya Qur'an.
HADITHI YA CYENDA:

Igisubizo: Hadithi yaturutse kwa Abi Mussa (Imana imwishimire) yaravuze ati: Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Kuvuga LA HAWLA WALA QUWATA ILA BILLAH: Nta bubasha cyangwa se ubushobozi usibye ko ari ibya Allah, ni bumwe mu butunzi bwo mu ijuru." Yakiriwe na Bukhari na Muslim.
Zimwe mu nyungu dukura muri iyi Hadithi.
1- Ibyiza byo kuvuga iri jambo, kandi ko kurivuga ari bumwe mu butunzi bw'ijuru.
2- Umugaragu kwiyambura ububasha ubwo ari bwo bwose n'imbaraga ze ahubwo akiringira Allah wenyine.
HADITHI YA CUMI:

Hadithi yaturutse kwa Abi Abdillah A-Nu’uman Ibun Bashiri (Imana ibishimire bombi) yaravuze ati: Numvise Intumwa y’Imana (Imana iyihe amahoro n’imigisha) ivuga iti “ Nta gushidikanya ko mu mubiri habamo inyama, iyo itunganye umubiri wose uratungana, yakwangirika umubiri wose ukangirika, iyo nyama nta yindi ni umutima.” Yakiriwe na Bukhari na Muslim.
Zimwe mu nyungu dukura muri iyi Hadithi.
1- Gutungana k'umutima bifasha gutungana kw'ingingo z'umubiri z'inyuma n'iz'imbere.
2- Kwita ku gutunganya umutima, kuko niwo utuma umuntu wese nawe atungana.
HADITHI YA CUMI NA RIMWE:

Igisubizo: Hadithi yaturutse kwa Muadh Ibun Djabal (Imana imwishimire) yaravuze ati: Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: Uwo amagambo ye ya nyuma mu buzima bwa hano mu isi azaba ari: LA ILAHA ILALLAH: Nta yindi mana ikwiye gusengwa by'ukuri uretse Allah, azinjira mu ijuru." Yakiriwe na Abu Daudi.
Inyungu dukura muri iyi Hadithi:
1- Ibyiza byo kuvuga ijambo LA ILAHA ILALLAH: Nta yindi mana ikwiye gusengwa by'ukuri uretse Allah.
2- Ibyiza by'uwo amagambo ye ya nyuma yo mu buzima bw'iyi si azaba iri jambo.
HADITHI YA CUMI NA KABIRI:

Igisubizo: Hadithi yaturutse kwa Ibun Mas’udi (Imana imwishimire) yaravuze ati: Intumwa y’Imana (Imana imuhe amahoro n’imigisha) yaravuze iti: “Umwemera si wa wundi usebya abandi, cyangwa ubavuma, cyangwa umunyabikorwa by’urukozasoni, cyangwa uvuga amagambo mabi.” Yakiriwe na Tir'midhi.
Inyungu dukura muri iyi Hadithi:
1- Kubuza amagambo yose y'ibinyoma ndetse n'andi mabi.
2- Ibi biri mu biranga umwemeramana by'umwihariko ku rurimi rwe.
HADITHI YA CUMI NA GATATU:

Hadithi yaturutse kwa Abi Hurayirat (Allah amwishimire) yaravuze ati Intumwa y’Imana (Imana imuhe amahoro n’imigisha) yaravuze iti: "Mu bitunganya ubuyisilamu bw’umuntu ni uko areka ibitamureba." Yakiriwe na Tirmidhi ndetse na Ahmad.
Inyungu dukura muri iyi Hadithi:
1- Umuntu akwiye kureka ibitamureba byaba mu idini rye no mu buzima bwe.
2- Umuntu kureka ibitamureba biri mu bituma ubuyisilamu bw'umuntu butungana.
HADITHI YA CUMI NA KANE:

Igisubizo: Hadithi yaturutse kwa Ibun Mas'udi (Imana imwishimire) yaravuze ati: Intumwa y’Imana (Imana imuhe amahoro n’imigisha) yaravuze iti: "Uzasoma inyuguti mu gitabo cya Allah, azahabwa icyiza, kandi icyiza gihemberwa ibyiza icumi nka cyo. Ntabwo mvuze ngo Alif Lam Mim ni inyuguti, ahubwo Alif ni inyuguti, Lam ni inyuguti na Mim ikaba inyuguti." Yakiriwe na Tir'midhi.
Inyungu dukura muri iyi Hadithi.
1- Ibyiza byo gusoma Qur'an.
2- Buri nyuguti usomye iyibonera ibihembo.

Igisubizo: 1- Gukuza Allah Nyirubutagatifu
2- Kumugaragira wenyine ntawe tumubangikanyije nawe.
3- Kumwumvira.
4- Kureka kumwigomekaho.
5- Kumushimira no kumukuza kubera ingabire ze n'ibyiza bye bitarondoreka.
6- Kwihanganira igeno rye.

Igisubizo: 1- Kuyikurikira no kugera ikirenge mu cyayo.
2- Kuyumvira.
3- Kureka kuyigomekaho
4- Guhamya ukuri kw'ibyo yavuze.
5- Kutihimbira ibyawe wongera mu byo yigishije (Bid'at).
6- Kuyikunda kuruta uko wikunda no kuruta uko ukunda abandi bantu.
7- Kuyiha agaciro, kuyirengera, ndetse no kurengera imigenzo yayo.

Igisubizo: 1- Kumvira ababyeyi bombi utabigomekaho.
2- Gukorera imirimo ababyeyi.
3- Gufasha ababyeyi.
4- Gucyemura bimwe mu byo ababyeyi bacyeneye.
5- Gusabira ibyiza n'imigisha ababyeyi.
6- Kurangwa n'ikinyabupfura mu mvugo imbere y'ababyeyi, kuko bitemewe gukoresha imbere yabo imvugo yo kubinuba, kandi ari yo yoroheje.
7- Kumwenyurira ababyeyi ntuzinge umunya.
8- Kutabazamuraho ijwi ahubwo ukabatega amatwi, ntubace mu ijambo, ndetse ntunabahamagare mu mazina yabo, ahubwo ukavuga uti: 'Papa', 'Mama'.
9- Gusaba uburenganzira bwo kwinjira aho bari nk'igihe bari mu cyumba.
10- Gusoma ikiganza cyangwa se mu mutwe h'ababyeyi bombi.

Igisubizo: 1- Gusura abanyamuryango babugufi nk'abavandimwe bawe na bashiki bawe, ba so wanyu, ba nyogosenge, na ba nyorokome, na ba nyokowanyu ndetse n'abandi ba hafi b'abanyamuryango.
2- Kubagirira neza mu mvugo no mu bikorwa ndetse no kubafasha uko ubishoboye.
3- Kubavugisha, no kubaza amakuru yabo.

Igisubizo:1 - Gukunda no kubanira neza inshuti zanjye nziza.
2- Kwirinda kungendana no kubana n'inshuti mbi.
3- Gusuhuza abavandimwe banjye no kubaha ikiganza.
4- Kubasura igihe barwaye no kubasabira ko Allah yabakiza.
5- Kwifuriza gukira n'impuhwe kuwitsamuye mubo turi kumwe.
6- Kwitabira ubutumire bw'untumiye muri bo nkamusura.
7- Kugira inama umwe muri bo igihe bicyenewe.
8- Gutabara no kurengera umwe muri bo igihe yahemukiwe, no kumubuza guhemuka igihe ashaka guhemuka.
10- Kwifuriza umuvandimwe wanjye w'umuyisilamu ibyo nanjye niyifuriza.
11- Gufasha umuvandimwe wanjye w'umuyisilamu igihe acyeneye ubufasha bwanjye.
12- Kutamubangamira byaba mu mvugo cyangwa se mu bikorwa.
13- Kurinda ibanga rye yambikije.
14- Kwirinda kumutuka, kumuvuga nabi adahari,kumusuzugura,kumugirira ishyari, kumuneka, cyangwa se kumuriganya.

Igisubizo: 1- Kubanira umuturanyi neza mu mvugo no mu ngiro, no kumufasha igihe acyeneye ko umufasha.
2- Kumwifuriza ishya n'ihirwe igihe cy'ibyishimo nko ku munsi w'irayidi, umunsi we w'ubukwe, no mu bindi.
3- Kumusura yarwaye no kumutabara yagize ibyago.
4- Gusangira nawe ibyo kurya uko byashoboka kose.
5- Kutamubangamira mu mvugo no mu ngiro.
6- Kutamubangamira musakuriza, cyangwa se muneka, ndetse no kumwihanganira.

Igisubizo: 1- Nitabira ubutumire bw'untumiye.
2- Iyo nshatse kugira uwo nsura muri bo mbisabira uburenganzira na gahunda mbere.
3- Nsaba uburenganzira mbere yo kwinjira.
4- Simfata umwanya muremure igihe nasuye abantu.
5- Nubika amaso sindangamire abari mu nzu.
6- Mpa ikaze umushyitsi, nkamwakira mu buryo bwiza, mumwenyuriye, nanakoresheje imvugo nziza.
7- Nicaza umushyitsi ahantu heza hamukwiye.
8- Nakiriza umushyitsi ibyo nshoboye mu byo kurya no kunywa.

Igisubizo: 1- Igihe numva uburwayi cyangwa se uburibwe, nshyira ikiganza cyanjye cy'iburyo aho mfite uburibwe maze nkavuga nti: "BISMILLAH: Ku izina rya Allah", inshuro eshatu maze nkavuga nti: "AUDHU BI IZATILLAH WA QUD'RATIHI MIN SHARI MA ADJIDU WA UHADHIR: Nikinze ku cyubahiro cya Allah n’ubushobozi bwe ngo andinde ibibi by’uburwayi numva n’inkurikizi zabwo" (inshuro zirindwi).
2- Nakira igeno Allah yangeneye nkanihangana.
3- Nihutira gusura umuvandimwe wanjye urwaye, nkamusabira kandi sinicare aho ngaho umwanya muremure.
4- Musabira ko Allah yamukiza uburwayi atarinze kubinsaba.
5- Muha impanuro zo kwihangana, kurushaho gusaba ubusabe, gusari ndetse no kugira isuku uko ashoboye.
6- Nsabira umurwayi ubusabe bugira buti: AS'ALULLAHA AL ADHWIIM RABAL AR'SHIL ADHWIIM AN YASHFIIKA: “Ndasaba Allah Uhambaye, Nyiri Ar'shi y’icyubahiro ko yagukiza (inshuro zirindwi).”

Igisubizo: 1- Kweza umugambi wawe kubera Allah Nyirubutagatifu.
2- Nshyira mu bikorwa ubumenyi bw'ibyo nize.
3- Nubaha umwarimu wanjye nkanamuha agaciro yaba ahari ndetse yaba atanahari.
4- Nicara imbereye mu kinyabupfura.
5- Mutega amatwi neza kandi simuce mu ijambo.
6- Mu gihe mubaza ikibazo ngomba kugira ikinyabupfura.
7- Simuhamagara mu izina rye.

Igisubizo:1- Mbanza gusuhuza abari mu cyicaro.
2- Nicara aho icyicaro nsanze kigeze, ntawe mpagurutsa mu mwanya we, cyangwa se ngo nicare hagati y'abantu babiri cyeretse mbanje kubisabira uburenganzira.
3- Mpa umwanya abandi mu cyicaro ngo bicare.
4- Ntabwo nca mu ijambo abo turi kumwe mu cyicaro.
5- Nsaba uburenganzira nkanasezera mbere y'uko mpaguruka mu cyicaro.
6- Iyo dusoje icyicaro, nsaba ubusabe busabwa igihe icyicaro kirangiye (Kafaratul Madj'lis). "“SUB’HANAKA AlLLAHUMA WA BIHAM’DIKA, ASHAHADU AN LA ILAHA ILA AN’TA, ASTAGH'FIRUKA WA ATUBU ILAYKA: Ubutagatifu ni ubwawe Allah no gushimwa ni ibyawe, ndahamya ko nta yindi mana ikwiye gusengwa by'ukuri uretse wowe Mana, Mana ngusabye imbabazi kandi ni wowe nicujijeho".

Igisubizo: 1- Ndyama kare.
2- Ndyama mfite isuku.
3- Sindyama nubitse inda.
4- Ndyamira urubavu rwanjye rw'iburyo, maze umusaya wanjye w'iburyo nkawuseguza ukuboko kw'iburyo.
5- Mpungura mu buryamo bwanjye.
6- Nsoma ubusabe bwo kuryama nkasoma Ayatul Kur'siyu, Surat Al Ikh'lasw, Surat Al Falaq, ndetse na Surat A-Nas inshuro eshatu, maze nkavuga nti: “BIS’MILLAHI ALLAHUMA AMUTU WA AH’YA: Ku izina rya Allah, Mana Nyagasani mvuye mu buzima (ndasinziriye) kandi ndongera ngaruke mu buzima”.
7- Mbyuka kare kugira ngo nsali Swalat Al Faj'ri.
8- Namara gukanguka nkavuga nti: “AL HAM’DULILLAHI LADHI AH’YANA BAADA MA AMATANA WA ILAY’HI NUSHURU: Nihashimwe Imana yo idusubije ubuzima nyuma yo kuba twari twapfuye kandi kuriyo niho tuzasubira."

Igisubizo:
1- Kurya kwanjye no kunywa kwanjye ngambirira kugira imbaraga zo kumvira Allah Nyirubutagatifu.
2- Gukaraba amaboko yombi mbere yo kurya.
3- Ndavuga nti: "Bismillah: Ku izina rya Allah", nkarisha ukuboko kwanjye kw'iburyo ndetse nkarya imbere yanjye, kandi ntabwo mfata ibyo kurya biri hagati mu isahani cyangwa se biri imbere y'undi utari njye.
4- Iyo nibagiwe gutangiza izina rya Allah (Bismillah), ndavuga nti: "Bismillah Awaluhu wa Akhiruhu: Ku izina ry’Imana mu ntangiriro no mu mpera".
5- Nyurwa n'ibyo kurya bihari, kandi simbinegure, iyo binyuze ndabirya, iyo bitanejeje ndabireka.
6- Ntamira ibiringaniye, sintamira byinshi.
7- Ntabwo mpuha mu byo kurya cyangwa se kunywa ahubwo ndabireka bigahora.
8- Nicarana n'abandi ku byo kurya ndi hamwe n'ab'iwanjye cyangwa se abashyitsi.
9- Ntabwo mbanza kurya mbere y'abankuriye.
10- Mvuga Bismillah: Ku izina rya Allah igihe ngiye kunywa, kandi nkanywa nicaye, kandi nkanywa mu byiciro bitatu.
11- Nshimira Allah iyo nsoje kurya.

Igisubizo: 1- Igihe ndi kwambara mpera iburyo kandi nkanabishimira Allah.
2- Ntabwo nambara imyambaro miremire irenze utubombankore.
3- Abana b'abahungu ntibambara imyambaro y'abakobwa, nta n'ubwo ab'abakobwa bambara iy'abahungu.
4- Kutisanisha mu myambarire n'abahakanyi ndetse n'inkozi z'ibibi.
5- Kuvuga Bismillah: Ku izina rya Allah igihe ndi kwiyambura.
6- Iyo nambara inkweto mpera ku kirenge cy'iburyo, naba ndi kwiyambura nkahera ku cy'ibumoso.

Igisubizo: 1- Ndavuga nti: "Bismillah: Alhamdulillah: Ku izina rya Allah, Ikuzo n'ishimwe ni ibya Allah", "SUB'HANA LADHI SAKHARA LANA HADHA WA MA KUNA LAHU MUQ'RININA: Ubutagatifu ni ubwa Allah, We watworohereje ibi; kuko tutari kubyishoboza (13), WA INA ILA RABINA LAMUNQALIBUNA: Kandi kwa Nyagasani wacu ni ho tuzasubira. (14)” [Surat Zukh'ruf: 13-14].
2- Iyo ntambutse ku muyisilamu, ndamusuhuza mu ndamutso y'amahoro.

Igisubizo: 1- Nshyira mu rugero, nkaca bugufi mu ngendo yanjye nkanagendera iburyo bw'inzira.
2- Nsuhuza uwo mpuye nawe wese.
3- Nubika indoro yanjye kandi singire n'umwe mbangamira.
4- Mbwiriza ibyiza nkabuza ibibi.
5- Nkura ikibangamira abantu mu nzira.

Igisubizo: 1- Nsohoka mbanje ukuguru kw'imoso maze nkavuga nti: BISMILLAH, TAWAKALTU ALA LLAH, WALA HAWLA WALA QUWATA ILA BILLAH, ALLAHUMA INI AUDHU BIKA AN ADWILA, AW UDWALA. AW AZILA AW UZALA, AW ADHW'LIMA AW UDHW'LAMA, AW ADJ'HALA AW YUDJ'HALA ALAYA: Ku izina rya Allah, niringiye Allah Nyagasani. Mana yanjye nkwikinzeho ngo undinde ko nayoba cyangwa nkayobywa, cyangwa nkaba nacikwa (mu mvugo no mu bikorwa) cyangwa nkaba nabikorerwa, cyangwa nkaba nahuguza cyangwa nkaba nahuguzwa, cyangwa nkaba nakwirengagiza cyangwa nakwirengagizwa." 2- Ninjira mu rugo n'ukuguri kw'indyo nkavuga nti: "BISMILLAH WALADJ'NA, WA BISMILLAH KHARADJ'NA, WA ALA RABINA TAWAKAL'NA: Ku izina rya Allah turinjiye, no ku izina rya Allah twasohotse, kandi kwa Nyagasani wacu niho twiringiye."
3- Mpera ku koza mu kanwa (Siwak), hanyuma nkasuhuza ab'iwanjye mu rugo.

Igisubizo: 1- Nsohoka mbanje ukuguru kw'imoso.
2- Mbere yo kwinjira nkavuga nti: "BISMILLAHI, ALLAHUMA INI AUDHU BIKA MINAL KHUBUTHI WAL KHABAITH: Ku izina rya Allah, Nyagasani nkwikinzeho ngo undinde amashitani y'amagano n'amashitani y'amagore."
3- Ntabwo ninjirana icyanditseho izina rya Allah.
4- Ndihishira igihe ndi mu bwiherero.
5- Ndaceceka singire icyo mvuga igihe ndi mu bwiherero.
6- Ntabwo nerekera Qib'lat cyangwa se ngo mpatere umugongo igihe ndi kwihagarika cyangwa se ndi kwituma.
7- Nkoresha ukuboko kw'imoso igihe ndi kwikiza umwanda, sinkoreshe ukuboko kw'indyo.
8- Ntabwo nihagarika mu nzira y'abantu cyangwa se mu bwugamo bwabo.
9- Nkaraba intoki zanjye iyo maze kwiherera.
10- Nsohoka mbanje ukuguru kw'imoso maze nkavuga nti: GHUF'RANAKA: Nyagasani ngusabye imbabazi".

Igisubizo: 1- Ninjira mu musigiti mbanje ukuguru kw'indyo, maze nkavuga nti: "BISMILLAH, ALLAHUMA IFTAH LI AB'WABA RAHMATIKA: Ku izina rya Allah, Nyagasani mfungurira imiryango y'impuhwe zawe."
2- Ntabwo njya nicara ntabanje gusari raka ebyiri.
3- Ntabwo ntambuka imbere y'uri gusali cyangwa se ngo ntange amatangazo y'ibyabuze mu musigiti, cyangwa se ngo ngure cyangwa ngo ngurishe mu musigiti.
4- Nsohoka mu musigiti mbanje ukuguru kwanjye kw'imoso nkavuga nti: "ALLAHUMA INI AS'ALUKA MIN FADW'LIKA: Nyagasani Mana ndagusaba mu ngabire zawe."

Igisubizo: 1- Iyo mpuye n'umuyisilamu ndabanza nkamusuhuza ngira nti: "ASSALAM ALAYKUM WA RAHMATULLAHI WA BARAKATUH: Amahoro ya Allah n'imigisha ye bibane namwe."
2- Mwenyurira unsuhuje.
3- Muha ikiganza cyanjye cy'iburyo.
4- Iyo uwo ari we wese ansuhuje, nanjye musubiza mu ndamutso nziza kurushaho, cyangwa nkamusubiza iyo yansuhuje.
5- Ntabwo njya mbanza umuhakanyi indamutso y'amahoro n'iyo ansuhuje musubiza iyo yansuhujemo.
6- Umuto asuhuza umukuru, uri ku kigenderwaho agasuhuza ugenda n'amaguru, n'ugenda n'amaguru agasuhuza uwicaye, n'abacye bagasuhuza abenshi.

Igisubizo: 1- Nsaba uburenganzira mbere yo kugira aho ninjira hose.
2- Nsaba uburenganzira inshuro eshatu sinzirenze, batanyikiriza nkasubira aho naturutse.
3- Nkomanga umuryango mu buryo bworoheje, kandi simpagarara ahateganye n'umuryango, ahubwo mpagarara iburyo bwawo cyangwa se ibumoso bwawo.
4- Ntabwo ninjira aho Data cyangwa se Mama cyangwa se undi uwo ari we wese bari ntabanje kubisabira uburenganzira, by'umwihariko igihe bakiryamye mbere y'uko bucya, cyangwa se baruhutse nyuma y'amafunguro yo ku manywa, cyangwa se nyuma y'isengesho rya ninjoro, Al Isha.
5- Nshobora kwinjira ahantu hadatuwe nko kwa muganga, mu maguriro (isoko) ntabanje kubisabira uburenganzira.

Igisubizo: 1- Ngaburira inyamaswa ndetse nkayiha n'icyo kunywa.
2- Nyigirira impuhwe nkanayorohera, kandi sinyikoreze ibyo idashoboye kwikorera.
3- Nirinda kuyihana n'ubugome mu buryo ubwo ari bwo bwose bwo kuyigirira nabi.

Igisubizo: 1- Mu gukora imyitozo ngorora mubiri, ngambirira kugira imbaraga zinshoboza kumvira Allah no kumushimisha.
2- Ntabwo dukina iyo igihe cyo gusali kigeze.
3- Abahungu muri twe ntibakinana n'abakobwa.
4- Nitwararika imyambaro yo gukorana imyitozo ariko ikaba impishira ubwambure bwanjye.
5- Nirinda gukora imyitozo nziririjwe, nko gukubita mu maso no kugaragaza ubwambure.

Igisubizo: 1- Kurangwa n'ukuri mu gutebya kwe no kwirinda kubeshya.
2- Gutebya bitarimo kunnyega, gusuzugura, gutera ubwoba, gucyerensa ndetse no gutesha agaciro abandi.
3- Kudatebya kenshi.

Igisubizo: 1- Gushyira ikiganza cye, umwenda se, cyangwa se igitambaro ku munwa we igihe yitsamuye.
2- Gushimira Allah igihe witsamuye ugira uti: "Alhamdulillah: Ikuzo n'ishimwe ni ibya Allah."
3- Umuvandimwe we umuri iruhande iyo amwumvise aramubwira ati: "Yar'hamkallah: Allah akugirire impuhwe."
4- Iyo abimubwiye nawe aramusubiza ati: "Yahdiikumullahu wa yusw'lihu balakum: Allah namwe abayobore kandi abatunganyirize imigambi yanyu."

Igisubizo: 1- Kubirwanya uko ashoboye kose.
2- Kutayura mu ijwi ryo hejuru nko kuvuga ngo: Aaaah! Aaaah!
3- Gushyira ikiganza cye ku munwa we.

Igisubizo: 1- Akwiye gusoma Qur'an yabanje gufata isuku (Udhu).
2- Kwicara mu kinyabupfura kivanzemo no kwiyubaha.
3- Kwikinga kuri Allah ngo akurinde Shitani wavumwe ugitangira gusoma.
4- Gutekereza ku byo uri gusoma.

Igisubizo: Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Umwemeramana ufite ukwemera kuzuye kuruta abandi ni ubarusha imico myiza." Yakiriwe na Tirmidhi ndetse na Ahmad.

Igisubizo: 1- Kubera ko ari imwe mu mpamvu zituma twishimirwa na Allah Nyirubutagatifu.
2- Ni n'imwe mu mpamvu zatuma abantu badukunda.
3- Ni nacyo kintu kizaremereza iminzani y'ibikorwa byacu ku munsi w'imperuka.
4- Ibihembo n'ingororano byongerwa kubera imico myiza.
5- Ni nabyo kimenyetso cyo kuzura k'ukwemera.

Igisubizo: Muri Qur'an ntagatifu. Allah aragira ati: "Mu by’ukuri iyi Qur’an iyobora (abantu) mu nzira itunganye kurusha izindi ..." [Surat Al Is'ra-i: 9]. No mu mvugo z'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha): Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Mu by'ukuri noherejwe kuzuriza imico itunganye." Yakiriwe na Ahmad.

Igisubizo: Umuco wo kugira neza (Ih'san) ni ukuzirikana Allah ibihe byose, ukora ibyiza, unagirira neza ibiremwa bya Allah.
Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Mu by'ukuri Allah yategetse kugira neza (gutunganya) muri buri kintu." Yakiriwe na Muslim.
Zimwe mu ngero zo kugira neza:
Kugira neza (utunganya neza) mu kugaragira Allah, ari we ubikorera wenyine.
Kugirira neza ababyeyi bombi mu mvugo no mu bikorwa.
Kugirira neza abo mufitanye isano ndetse n'aba hafi mu muryango wawe.
Kugirira neza umuturanyi.
Kugirira neza imfubyi n'abacyene.
Kugirira neza ukugiriye nabi.
Kugira neza mu magambo.
Kugira neza mu mpaka n'intonganya.
Kugirira neza inyamaswa.

Igisubizo: Ikinyuranyo cyo kugira neza ni ukugira nabi.
Zimwe mu ngero z'ibyo: Ni nko kureka kwegurira ibikorwa byawe Allah Nyirubutagatifu.
Gusuzugura ababyeyi.
Guca isano ry'umuryango.
Kubanira nabi umuturanyi.
Kureka kugirira neza abacyene n'abatishoboye ndetse n'abandi, n'izindi mvugo cyangwa se ibikorwa bibi.

Igisubizo:
1- Indagizo yo kurinda ibyo umugaragu agomba Allah Nyirubutagatifu.
Ingero zabyo: Nko kwitwararika kubahiriza amategeko ye: usali, usiba, utanga amaturo, ukora umutambagiro n'andi mategeko yadutegetse.
2- Indagizo yo kurinda ibyo umugaragu agomba ibiremwa bya Allah.
Nko kurinda icyubahiro cy'abantu.
Imitungo yabo.
Amaraso yabo.
Amabanga yabo, n'ibindi byose bashobora kukuragiza.
Allah Nyirubutagatifu avuga ibigwi by'abafite intsinzi ku munsi w'imperuka yaravuze ati: "Na ba bandi barinda ibyo baragijwe kandi bakubahiriza amasezerano, " (8) [Surat Al Mu'uminuna: 8]

Igisubizo: Ni ubuhemu, ari byo bisobanuye kureka ibyo umugaragu agomba Allah Nyagasani we n'ibyo agomba abantu bagenzi be.
Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Ibimenyetso biranga indyarya ni bitatu: yanavuzemo ko iyo yizewe ahemuka akica isezerano." Hadithi yemeranyijweho na Bukhari na Muslim.

Igisubizo: Ni ukuvuga uko ibintu bimeze bihuye n'ibyabayeho cyangwa se biriho.
Zimwe mu ngero zabyo:
Kuba umunyakuri mu biganiro ugirana n'abantu.
Kuba umunyakuri mu kuzuza isezerano.
Kuba umunyakuri mu mvugo no mu bikorwa.
Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Mu by’ukuri kuvugisha ukuri biyobora nyirabyo bimuganisha ku byiza (kumvira Imana no gukora ibikorwa byiza), kandi ibyiza biganisha nyirabyo mu ijuru. Umuntu akomeza kuvuga ukuri kugeza ubwo yandikwa ku Mana ko ari umunyakuri.” Hadith yemeranyijweho na Bukhari na Muslim.

Ni ukubeshya; bikaba ari ikinyuranyo cyo kuvuga ukuri. Nko kubeshya abantu, kwica amasezerano, no guhamya ibinyoma.
Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "... Kandi ikinyoma kiyobora nyiracyo kimuganisha ku bwigomeke, kandi ubwigomeke buganisha mu muriro. Ndetse umuntu akomeza kubeshya bikagera aho yandikwa ku Mana ko ari umunyabinyoma.” Hadith yemeranyijweho na Bukhari na Muslim. Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Ibimenyetso biranga indyarya ni bitatu: yanavuzemo ko n'iyo iganira irabeshya, yanatanga isezerano ntiryubahirize." Hadith yemeranyijweho na Bukhari na Muslim.

Igisubizo: 1- Kwihangana wumvira Allah ibyo yagutegetse gukora.
2- Kwihangana wumvira Allah ibyo yagutegetse kureka.
3- Kwihanganira ibikubaho mu byo yakugeneye bikubabaza, ndetse ukanashimira Allah ibihe byose.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: "...Kandi Allah akunda abihangana. (146)" [Surat Al Imran: 146]. Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) nayo yaravuze iti: "Mbega ukuntu gahunda z'umwemeramana ari nziza! Mu byukuri, ibintu bye byose ni byiza kuri we. Ibi kandi nta wundi ubigira uretse umwemeramana. Iyo hari ikintu cyiza kimubayeho ashimira Allah, bikaba byiza kuri we. Hagira ikintu kibi kimubaho akihangana, nabyo bikaba byiza kuri we. " Yakiriwe na Muslim.

Igisubizo: Ni ukutihangana wumvira Allah ukora ibyo yagutegetse, ureka ibyo yakubujije, winubira igeno rye mu mvugo no mu bikorwa.
Zimwe mu ngero zabyo:
1- Kwifuza urupfu.
2- Kwikubita (wananiwe kwakira igeno rya Allah).
3- Kwiciraho imyambaro.
4- Gushwambaguza imisatsi.
5- Kwisabira gupfa no korama.
Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Ibihembo bihambaye bigendana n'ubukana bw'ibigeragezo, kandi iyo Allah akunze abantu arabagerageza; bityo uzakira igeno azishimirwa, n'utazaryakira nawe azarakarirwa." Yakiriwe na Tirmidhi na Ibun Madjah.

Igisubizo: Ni ugufatanya n'abandi mu byo bahuriyeho byiza kandi biri mu kuri.
Zimwe mu ngero zabyo:
1- Gufatanya mu gusubiza iby'abandi.
2- Gufatanya mu gukumira umunyamahugu.
3- Gufatanya mu gucyemura ibibazo by'abantu n'abatishoboye.
4- Gufatanya mu byiza.
5- Kudafatanya mu bibi, ibyaha ndetse n'ibikorwa by'ubugizi bwa nabi.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: (...Ndetse muterane inkunga mu byiza no mu gutinya Allah kandi ntimuzaterane inkunga mu byaha n’ubugizi bwa nabi. Munatinye Allah, mu by’ukuri Allah ni Nyiribihano bikaze.) [Surat Al Maidat:2]. Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Umwemeramana kuri mugenzi we ni nk'inyubako imwe, yubakiye ku yindi..." Yemeranyijweho na Bukhari na Muslim. Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) nanone yaravuze iti: "Umuyisilamu ni umuvandimwe wa mugenzi we. Ntagomba kumuhuguza cyangwa ngo amushyikirize umwanzi we. Uwita ku bibazo bya mugenzi we Imana nayo izita ku bibazo bye. N’uzakuriraho ingorane mugenzi we, nawe Imana izamukuriraho ingorane zo ku munsi w’imperuka. N’uzahishira mugenzi we, nawe Imana izamuhishira ku munsi w’imperuka.” Hadith yemeranyijweho na Bukhari na Muslim.

Igisubizo: 1- Kugirira isoni Allah wirinda kumukosereza.
2- Kugirira isoni abantu wirinda amagambo mabi asebanya ndetse anubahuka abantu.
Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: “Ukwemera kugizwe n’ibice birenga mirongo irindwi (cyangwa birenga mirongo itandatu). Ikiruta ibindi muri byo ni ukuvuga ijambo rigira riti ‘Nta yindi mana ibaho uretse Allah (La ilaha ila llahu); naho igito muri byo ni ugukura mu nzira icyabangamira abantu. No Kugira isoni ni kimwe mu bice by’ukwemera.” Yakiriwe na Muslim.

Igisubizo: 1- Kugirira impuhwe abakuze ndetse n'abasheshe akanguhe no kububaha.
2- Kugirira impuhwe abato n'abana.
3- Kugirira impuhwe abacyene, abatishoboye ndetse n'abababaye.
4- Kugirira impuhwe inyamaswa uzigaburira wirinda no kuzibuza amahoro.
No muri ibyo ni imvugo y'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) igira iti: “Uzabona abemera bagirirana impuhwe, bakundana, boroherana bameze nk’umubiri; iyo urugingo rumwe rwawo rurwaye, umubiri wose ugira umuriro ukanakubuza ibitotsi.” Hadith yemeranyijweho na Bukhari na Muslim. Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Abagira impuhwe Allah Nyirimpuhwe nawe azazibagirira; mujye mugirira impuhwe abo ku isi, kugira ngo uri mu ijuru nawe azazibagirire." Yakiriwe na Abu Daud na Tirmidhi.

Igisubizo: Ni ugukunda Allah Nyirubutagatifu.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: "...Nyamara abemera bakunda Allah kurushaho..." [Surat Al Baqarat: 165.]
Gukunda Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha).
Intumwa yaravuze iti: "Ndahiye ku izina ry'ufite roho yanjye mu kuboko kwe ko umwe muri mwe ataremera kugeza ubwo azankunda kuruta uko akunda umubyeyi we n'abana be,..." Yakiriwe na Bukhari.
Gukunda abemeramana no kubifuriza ibyiza nkuko nawe ubyiyifuriza.
Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Umwe muri mwe ntaremera kugeza ubwo azifuriza umuvandimwe we ibyo yiyifuriza we ubwe. Yakiriwe na Bukhari.

Igisubizo: Ni ugucya mu buranga, ukishimira ndetse ukamwenyurira abantu muhuye unabagaragariza ko ubishimiye.
Ni ikinyuranyo cyo kuzingira abantu umunya no gutuma baguhunga.
No kubera ibyiza byabyo hari imvugo nyinshi z'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) zabishishikarije. Hadithi yaturutse kwa Abi Dhari (Imana imwishimire) yaravuze ati: Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yarambwiye iti: "Ntuzagire igikorwa cyiza usuzugura kabone n'iyo cyaba ari uguhura n'umuvandimwe wawe ukamumwenyurira." Yakiriwe na Muslim. Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Kumwenyurira umuvandimwe wawe bibarwa nko gutanga ituro." Yakiriwe na Tir'midhi.

Igisubizo: Ni ukutifuza ingabire ziri ku wundi utari wowe cyangwa ukifuza ko zirangira.
Allah Nyirubutagatifu aragira ati: "Ndetse anandinde inabi y’umunyeshyari igihe arigize.” Surat Al Falaq: 5.
Hadithi yaturutse kwa Anas Ibun Malik (Imana imwishimire) yavuze ko Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yavuze iti: "Ntimukangane, ntimukagirirane ishyari, ntimukagirane amakimbirane, ntimugacane umubano. Ahubwo mujye muba abagaragu b’Imana b’abavandimwe.” Yakiriwe na Bukhari na Muslim.

Igisubizo: Ni ugusuzugura umuvandimwe wawe w'umuyisilamu ukamutesha agaciro, ariko ibi ntabwo byemewe.
Allah Nyirubutagatifu mu kubuza ibi yaravuze ati: "Yemwe abemeye! Ntihakagire abantu basuzugura abandi, kuko hari ubwo (abasuzuguwe) baba ari bo beza kubarusha. Kandi n’abagore ntibagasuzugure abagore bagenzi babo, kuko hari ubwo (abasuzuguwe) baba ari bo beza kubarusha. Ntimugasebanye kandi ntimugahimbane amazina mabi (atesha agaciro abandi). Mbega ukuntu ari amazina mabi (kuyita bagenzi banyu) nyuma y’uko mubaye abemeramana! Kandi ba bandi baticuza, abo ni bo nkozi z’ibibi." [Surat Al Hudjurat: 11].

Igisubizo: Ni umuntu kutibonamo ko aruta abandi, ntabasuzugure ntiyange no kwemera ukuri.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: "Kandi abagaragu ba (Allah) Nyirimpuhwe ni ba bandi bagenda ku isi biyoroheje...” [Surat Al Fur'qan: 63.] Bisobanuye ngo bicishije bugufi. Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Kandi ntawe uzicisha bugufi kubera Allah, usibye ko Allah amwubahisha. Yakiriwe na Muslim. Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) nanone yaravuze iti: “Imana yampishuriye ko mugomba kwicisha bugufi ku buryo nta wishongora ku wundi, cyangwa ngo yirate ku wundi.” Yakiriwe na Muslim.

Igisubizo: 1- Kwibona ku kuri, ukanga ku kumva.
2- Kwibona ku bantu, ubasuzugura, unabatesha agaciro.
Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: “Ntazinjira mu ijuru wawundi ufite mu mutima we akantu n'ubwo kaba gato cyane k’ubwibone; umuntu umwe aravuga ati "Nonese umuntu aramutse yikundira ko umwambaro we usa neza ndetse n’inkweto ze zikaba nziza?" Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n’imigisha) iramubwira iti: Imana ni nziza kandi ikunda ibyiza. Kwibona ni ukwihunza ukuri no gusuzugura abantu." Yakiriwe na Muslim.
Kwihunza ukuri: ni ukukwanga.
Gusuzugura abantu: Ni ukutabaha agaciro.
Imyambaro myiza n'inkweto nziza ntabwo bibarwa nk'ubwibone.

Igisubizo: Uburiganya mu bucuruzi (kugura no kugurisha) ni uguhisha inenge igicuruzwa gifite.
Naho uburiganya mu kwiga ubumenyi, ni nko gukopera kw'abanyeshuri mu bizamini.
Naho uburiganya mu mvugo ni nko guhamya ibinyoma no kubeshya.
No kutubahiriza ibyo wasezeranyije ndetse n'ibyo wemeranyijweho n'abantu.
Naho ku bijyanjye no kubuza uburiganya, nuko umunsi umwe Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yanyuze ku kirundo cy’ingano maze yinjizamo ikiganza cyayo intoki zayo ziratoha. Intumwa iravuga iti: “Ibi ni ibiki yewe nyir’izi ngano? Arayibwira ati: Zanyagiwe yewe Ntumwa y’Imana. Intumwa iramubwira iti: Kuki utazishyize hejuru kugira ngo abantu bazibone? Uzarimanganya ntari muri twe.” Yakiriwe na Muslim.
Swub'ra: ni ikirundo cyangwa umufungo w'ibyo kurya.

Igisubizo: Ni ukuvuga umuvandimwe wawe adahari ukamuvuga ibyo adakunda.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: "...Kandi ntimugasebanye. Ese umwe muri mwe yakwemera kurya inyama y’umuvandimwe we wapfuye? (Ntawabyemera!) Ngaho nimubireke kandi mugandukire Allah. Mu by’ ukuri, Allah ni Uwakira bihebuje ukwicuza, Nyirimbabazi.12" [Surat Al Hudjurat: 12]

Igisubizo: Ni ukubunza amagambo hagati y’abantu ugamije kubateranya.
Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Ubunza amagambo ntazinjira mu ijuru." Yakiriwe na Muslim.

Igisubizo: Ni ukuzarira no kutihutira gukora igikorwa cyiza n'ibyo umuntu ategetswe gukora.
Urugero rwabyo: Kunebwa mu gukora ibyategetswe.
Allah Nyirubutagatifu aragira ati: "Mu by’ukuri indyarya zishaka kuryarya Allah, ariko We akaburizamo uburyarya bwazo. N’iyo bahagurutse bagiye gusali, bahagurukana ubunebwe biyereka abantu, kandi ntibibuka Allah uretse gake.142" [Surat A-Nisa-i:142]
Umwemeramana rero akwiye kureka ubunebwe no kuzarira, no gushishikarira umurimo no gukora, ndetse no kugira umuhate mu bishimisha Allah Nyirubutagatifu muri ubu buzima.

Igisubizo: 1- Uburakari bwiza: Ni uburakari n'umujinya nyirabyo agize kubera Allah, igihe abahakanyi, indyarya ndetse n'abandi bavogereye amategeko ye.
2- Uburakari bubi: Ni uburakari butuma umuntu avuga cyangwa se agakora ibidakwiye.
Umuti w'uburakari bubi:
Gutawaza (Udhu).
Kiwcara niba wari uhagaze, no kwegama niba wari wicaye.
Kwitwararika impanuro z'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) kuri ibi: "Ntukarakare".
Kwifata wirinda uburakari.
Kwiragiza Allah ngo akurinde Shitani w'ikivume.
Guceceka.

Igisubizo: Ni ugucukumbura no gushaka kumenya iby'abandi badashaka ko bimenyekana.
Zimwe mu ngero zabyo:
- Kureba ibyo abantu babitse mu mazu yabo.
- Kumva ibiganiro by'abantu batabizi ko uri kubumva.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: "...Kandi ntimukanekane..." [Surat Al Hudjurat: 12]

- Gusesagura ni ugutagaguza umutungo bitari mu kuri.
Ikinyuranyo cyabyo ni: Ukugundira no kwanga kugira icyo utanga.
Igikwiye rero ni ukuba hagati ntusesagure kandi ntunagundire.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: "Ni na bo batanga (mu byo batunze) badasesagura, cyangwa ngo bagundire. Ahubwo bajya hagati y’ibyo byombi.(67)" [Surat Al Fur'qan: 67.]

Igisubizo: Ubugwari ni ugutinya ikidakwiye gutinywa.
Urugero rwabyo: Nko gutinya kuvuga ukuri no kubuza ikibi.
Naho ubutwari: Ni ugutinyuka no gushirika ubwoba, nk'igihe cy'urugamba ushaka kurengera ubuyisilamu n'abayisilamu.
Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) mu busabe bwayo yajyaga ivuga iti: "Mana yanjye nkwikinzeho ngo undinde ubugwari..." Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Umwemeramana w'umunyembaraga niwe mwiza kandi ukunze na Allah kuruta umwemeramana w'umunyantege nke; ariko bose ni beza." Yakiriwe na Muslim.

Igisubizo: Nko kuvuma no gutuka mugenzi wawe.
Urugero rwabyo: Nko kwita mugenzi wawe ko ari inyamaswa, n'izindi mvugo zimeze nk'iyi.
Cyangwa se kuvuga amagambo y'urukozasoni n'andi magambo mabi.
Ibi byose Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yarabibujije aho yagize iti: “Umwemera si usebanya (utera urwikekwe ku nkomoko y’abandi), uvumana, ukora ibikorwa by'urukozasoni ndetse n’umunyakinyabupfura gike.” Yakiriwe na Tirmidhi na Ibun Hiban.

Igisubizo: 1- Gusaba Allah ko yamuha kurangwa n'imico myiza ndetse ko yanabimufashamo.
2- Kwitwararika wubahiriza amategeko ya Allah, ukazirikana ko akuzi, akumva ndetse akubona.
3- Kuzirikana ingororano zo kurangwa n'imico myiza kandi ko ari impamvu yo kuzajya mu ijuru.
4- Kuzirikana iherezo ribi ry'abarangwa n'imico mibi kandi ko ari n'impamvu yo kujya mu muriro.
5- Kurangwa n'imico myiza ni impamvu yo gukundwa na Allah ndetse no gukundwa n'ibiremwa, kandi kurangwa n'imico mibi bitera kwangwa na Allah ndetse no kwangwa n'ibiremwa.
6- Kwiga imibereho y'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha)no kuyikurikira.
7- Kugendana n'abeza, no kwirinda kugendana n'ababi.

Igisubizo: Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: “Urugero rw'usingiza Imana n'utayisingiza, ni nk'urugero rw'umuzima n’umupfu.” Yakiriwe na Bukhari.
Ibi ni ukubera ko agaciro k'umuntu gashingira ku buryo asingiza Allah Nyirubutagatifu.

Igisubizo: 1- Bishimisha Allah.
2- Byirukana Shitani.
3- Birinda umuyisilamu ibibi.
4- Bituma abona ingororano n'ibihembo.

Igisubizo: Ni LA ILAHA ILALLAH: Nta yindi mana ikwiye gusengwa by'ukuri uretse Allah. Yakiriwe na Tirmidhi na Ibun Madjah.

"ALHAMDULILLAH LADHI AH'YANA BA'ADA MA AMATANA WA ILAY'HI NUSHUR: Nihashimwe Allah we udusubije ubuzima nyuma y'uko twari mu marenga y'urupfu kandi iwe niho tuzasubira." Hadith yemeranyijweho na Bukhari na Muslim.

Igisubizo: "ALHAMDULILLAHI LADHI KASANI HADHA THAWUBA, WA RAZAQANIHI MIN GHAYRI HAWLI MINI WALA QUWAT: Nihashimwe Allah we unshoboje kwambara uyu mwambaro akaba yawumpaye nk'ingabire ye nta bubasha ndetse n'ubushobozi mfite." Yakiriwe na Abu Dawudi na Tirmidhi ndetse n'abandi.

Igisubizo: "BISMILLAH: Ku izina rya Allah". Yakiriwe na Tir'midhi.

"ALLAHUMA LAKAL HAMDU AN’TA KASAWUTANIIHI, AS’ALUKA KHAYRAHU WAKHAYRA MA SWUNIA LAHU, WA AUDHUBIKA MIN SHARIHI WA SHARI MA SWUNIA LAHU: Nyagasani Mana ishimwe ni iryawe wowe uwunyambitse, ndagusaba ibyiza byawo n’ibyiza wakorewe, unandinde ibibi byawo n’ibibi wakorewe.” Yakiriwe na Abu Daud na Tirmidhi.

Igihe ubonye uwambaye umwambaro mushya, umusabira ubusabe bugira buti: "TUB'LII WA YUKH'LIFULLAHA TA'ALA: Uzawusane ndetse Allah azakuguraniremo umwiza." Yakiriwe na Abu Dawudi.

"ALLAHUMA INI AUDHU BIKA MINAL KHUBUTHI WAL KHABAITH." Bisobanuye ngo: "Mana Nyagasi, nkwikinzeho ngo undinde amashitani y'amagabo n'amashitani y'amagore." Hadith yemeranyijweho na Bukhari na Muslim.

Igisubizo: "GHUF'RANAKA: Nyagasani, imbabazi zawe!" Yakiriwe na Abu Dawud na Tirmidhi.

Igisubizo: "BISMILLAH: Ku izina rya Allah". Yakiriwe na Abu Dawud n'abandi.

"ASH'HADU AN LA ILAHA ILA LLAH WAH'DAHU LA SHARIKA LAHU, WA ASH'HADU ANA MUHAMADAN AB'DUHU WA RASULUHU: Ndahamya ko nta yindi Mana ikwiye gusengwa by'ukuri uretse Imana imwe rukumbi Allah, yo idafite uwo babangikanye, nkanahamya ko Muhamadi ari umugaragu wayo akaba n'intumwa yayo." Yakiriwe na Muslim.

Igisubizo: "BISMILLAHI TAWAKALTU ALA LLAHI WALA HAWLA WALA QUWATA ILA BILAH: Ku izina rya Allah, niringiye Allah kandi nta bushobozi cyangwa se imbaraga uretse gushobozwa na Allah." Yakiriwe na Abu Dawud na Tirmidhi.

"BISMILLAHI WALADJ'NA WA BISMILLAHI KHARADJ'NA, WALALLAHI RABUNA TAWAKAL'NA: Ku izina rya Allah turagarutse, no ku izina rya Allah twari twasohotse, kandi Allah Nyagasani ni we twiringiye." Yakiriwe na Abu Dawudi.

Igisubizo:"ALLAHUMA F'TAH LI AB'WABA RAH'MATIKA: Mana Nyagasani nyugururira imiryango y'impuhwe zawe." Yakiriwe na Muslim.

Igisubizo: "ALLAHUMA INI AS'ALUKA MIN FADHW'LIKA: Mana Nyagasani ndagusaba ingabire zawe."

Igisubizo: Nsubiramo amagambo umuhamagazi yavuze usibye: "HAYA ALA SWALATI: Mwitabire Iswala", "HAYA ALAL FALAH: Mwitabire umunezero", niho mvuga nti: "LA HAWULA WALA QUWATA ILA BILLAH: Nta bubasha nta n'ubushobozi usibye ko ari ugushobozwa na Allah." Hadith yemeranyijweho na Bukhari na Muslim.

Igisubizo: Ni ugusabira imigisha Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha). Yakiriwe na Muslim. ALLAHUMA RABA HADHIHI DAAWATI TAMAT, WASWALATUL QAIMAT, ATI MUHAMADA AL WASILATA WAL FADHWILATA WABAATH’HU MAQAMAN MAHMUDAN ALADHI WAADITAHU) “Mana Nyagasani w’uyu muhamagaro utunganye, n’isengesho rigiye gukorwa, ha Muhamadi urwego rwo hejuru rushoboka, n’ibyiza, unamuzamure mu rwego rwubahitse wamusezeranyije” Yakiriwe na Bukhari.
Hanyuma hagati y'umuhamagaro mukuru (Adhana) n'umuto (Iqamat), muri icyo gihe ubusabe ntibusubizwa inyuma.

Igisubizo: Nsoma Ayatul Kur'siy. "ALLAHU LA ILAHA ILA HUWAL HAYUL QAYUM, LA TA'AKHUDHUHU SINATUN WALA NAWM, LAHU MA FI SAMAWATI WAMA FIL AR'DHWI, MAN DHA LADHI YASH'FA'U IN'DAHU ILA BI IDHINIHI, YA'ALAMU MA BAYNA AYDIHIM WAMA KHAL'FAHUM, WALA YUHITWUNA BISHAY'IN MIN IL'MIHI ILA BIMA SHA'A, WASI'A KUR'SIYUHU SAMAWATI WAL AR'DHWA, WALA YA'UDUHU HIF'DHWUHUMA WA HUWAL ALIYUL ADHWIIM: Allah (ni we Mana y’ukuri) nta yindi mana ikwiye gusengwa by’ukuri uretse We, Uhoraho (Nyirubuzima bwuzuye buzira inenge), Uwigize, akanabeshaho ibiriho byose. Ntafatwa no guhunyiza habe n’ibitotsi. Ibiri mu birere n’ibiri mu isi ni ibye. Ni inde wagira uwo avuganira iwe uretse ku burenganzira bwe? Azi ibyababayeho (ku isi) n’ibizababaho (ku mperuka). Kandi nta n’icyo bamenya mu bumenyi bwe uretse icyo ashaka. Kursiyu ye ikwiriye ibirere n’isi, kandi ntananizwa no kubirinda (ibirere n’isi). Ni na We Uwikirenga, Uhambaye." Al Baqarat: 255. Warangiza ugasoma aya magambo: BISMILLAHI RAH'MAN RAHIIM: Ku izina rya Allah, Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi. QUL HUWALLAHU AHAD: Vuga (yewe Muhamadi) uti “We ni Allah, umwe Rukumbi,” ALLAHU SWAMAD: Allah, Uwishingikirizwa, LAM YALID WA LAM YULAD: Ntiyabyaye kandi ntiyanabyawe, WA LAM YAKUN LAHU KUF'WAN AHAD: Ndetse nta na kimwe ahwanye na cyo. Inshuro eshatu. Ku izina rya Allah, Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi. QUL AUDHU BIRABIL FALAQ: Vuga uti nikinze kuri nyagasani w'igitondo. (1) MIN SHARI MA KHALAQA: Andinde ikibi cy'ibyo yaremye.(2) WA MIN SHARI GHASIQIN IDHA WAQABA: Anandinde ikibi cy'ijoro ryijimye iyo rigwa. (3) WA MIN SHARI NAFATHATI FIL UQADI: Anandinde ikibi cy’abarozikazi bahuha ku mapfundo. (4) WA MIN SHARI HASIDINI IDHA HASADA: Ndetse anandinde inabi y’umunyeshyari igihe arigize. (5) Inshuro eshatu. Ku izina rya Allah, Nyirimpuhwe, Nyirimbabazi. QUL AWUDHU BIRABI NASI: Vuga (yewe Muhamadi) uti “Niragije (Allah), Nyagasani w’abantu,” MALIKI NASI: Umwami w’abantu, ILAHI NASI: Imana y’abantu, MIN SHARIL WAS'WASIL KHANAS: Ngo andinde ububi bwa (shitani) yoshya gukora ibibi, nyuma ikabireka (igihe umuntu yibutse Allah),” ALADHI YUWAS'WISU FI SWUDURINASI: Yoshya imitima y’abantu gukora ibibi; MINAL DJINATI WA NASI: “Yaba (shitani) yo mu majini cyangwa mu bantu.” Inshuro eshatu. "ALLAHUMA ANTA RABI LA ILAHA ILA ANTA KHALAQ'TANI WA ANA AB'DUKA, WA ANA ALA AH'DIKA WA WA'DIKA MASTATWA'ATU, AUDHU BIKA MIN SHARI MA SWANA'ATU, ABUU- U LAKA BINI'IMATIKA ALAYA WA ABUU- U BIDHANBII FAGH'FIR LII, FA INAHU LA YAGH'FIRU DHUNUBA ILA ANTA: "Mana ni Wowe Nyagasani wanjye. Nta yindi mana ibaho itari wowe. Warandemye nanjye ndi umugaragu wawe. Nubahiriza isezerano ryawe n’ibyo nakwemereye uko nshoboye kose. Nkwikinzeho ngo undinde ibibi nakoze. Nemera inema zawe kuri njye, ndetse nemera ibyaha byanjye; none mbabarira kuko nta wundi ubabarira ibyaha utari Wowe". "Uyavuze ku manywa ayafitiye icyizere, apfuye kuri uwo munsi mbere y’uko bugoroba, aba ari umwe mu bantu bo mu ijuru. N’uyavuze mu ijoro ayafitiye icyizere, maze agapfa butaracya, aba ari umwe mu bantu bo mu ijuru.” Yakiriwe na Bukhari.

“BIS’MILLAHI ALLAHUMA AMUTU WA AH’YA: Ku izina rya Allah, Mana Nyagasani mvuye mu buzima (ndasinziriye) kandi ndongera ngaruke mu buzima." Hadith yemeranyijweho na Bukhari na Muslim.

Igisubizo: "BISMILLAH: Ku izina rya Allah."
Iyo wibagiwe mu ntangiriro uravuga uti:
"BISMILLAH FI AWALIHI WA AKHIRIHI: Ku izina rya Allah mu ntangiriro no mu mpera." Yakiriwe na Abu Daud na Tirmidhi.

Igisubizo: "ALHAMDULILLAHI LADHI ATW'AMANI HADHA WA RAZAQANIHI MIN GHAYRI HAWLI MINII WA LA QUWAT: Ikuzo n'ishimwe ni ibya Allah we wampaye aya mafunguro, akayanshoboza nta bubasha cyangwa se ubushobozi mfite. Yakiriwe na Abu Dawud na Ibun Madjah ndetse n'abandi.

"ALLAHUMA BARIK LAHUM FIMA RAZAQ'TAHUM, WAGH'FIR LAHUM, WAR'HAM'HUM: Mana Nyagasani bahe umugisha mu byo wabafunguriye, unabababarire kandi ubagirire impuhwe." Yakiriwe na Muslim.

Igisubizo: "AL HAMDULILLAH: Ikuzo n'ishimwe ni ibya Allah."
Umuvandimwe we cyangwa se umuvandimwe we umuri iruhande iyo amwumvise aramubwira ati: "YAR'HAM'KALLAH: Allah akugirire impuhwe."
Nawe akamusubiza ati: "YAHDIIKUMULLAH WA YUSW'LIH BALAKUM: Allah namwe abayobore kandi abatunganyirize ibyanyu." Yakiriwe na Bukhari.

"SUBUHANAKA ALLAHUMA WABIHAMDIKA, ASHAHADU AN LA ILAHA ILA AN’TA, ASTAGH’FIRUKA WA ATUBU ILAYKA: Ubutagatifu Ni ubwawe Mana n’ishimwe ni iryawe, Ndahamya ko nta yindi mana ikwiye gusengwa uretse Wowe, nkwicujijeho ndetse nsabye imbabazi zawe. Yakiriwe na Abu Dawudi na Tirmidhi ndetse n'abandi.

Igisubizo: BISMILLAH, WAL HAMDULILLAH {SUB'HANA LADHI SAKHARA LANA HADHA WAMA KUNA LAHU MUQ'RINIINA WA INA ILA RABINA LAMUNQALIBUNA}; AL HAMDULILLAH, ALHAMDULILLAH, AL HAMDULILLAH, ALLAH AKBAR, ALLAH AKBAR, ALLAH AKBAR. SUB'HANAKA LLAHUMA INI DHWALAM'TU NAF'SII FAGH'FIR LII, FA INAHU LA YAGH'FIRU DHUNUBA ILA AN'TA: Ku izina rya Allah, ikuzo n'ishimwe ni ibya Allah {Ubutagatifu ni ubwa Allah, We watworohereje ibi; kandi ntitwari kubyishoborera. Kandi kwa Nyagasani wacu ni ho tuzasubira.” Ikuzo n'ishimwe ni ibya Allah, ikuzo n'ishimwe ni ibya Allah. ikuzo n'ishimwe ni ibya Allah. Allah asumba byose, Allah asumba byose, Allah asumba byose. Ubutagatifu ni ubwawe Nyagasani narihemukiye, bityo mbabarira, kubera ko nta wundi ubabarira ibyaha utari wowe. Yakiriwe na Abu Dawud na Tirmidhi.

Igisubizo: "ALLAH AKBAR, ALLAH AKBAR, ALLAH AKBAR, SUB'HANA LADHI SAKHARA LANA HADHA WAMA KUNA LAHU MUQ'RINIINA WA INA ILA RABINA LAMUNQALIBUNA. ALLAHUMA INA NAS'ALUKA FI SAFARINA HADHA AL BIRA WA TAQ'WA, WA MINAL AMALI MA TAR'DHWA. ALLAHUMA HAWIN ALAYNA SAFARANA HADHA, WATW'WI ANA BU'UDAHU. ALLAHUMA ANTA SWAHIBU FI SAFARI WAL KHALIFATU FIL AH'LI. ALLAHUMA INI AUDHUBIKA MIN WA'ATHA-I SAFARI, WA KA-ABATIL MAN'DHWARI, WA SU-IL MUN'QABALI FIL MALI WAL AH'LI: Allah asumba byose, Allah asumba byose, Allah asumba byose. Ubutagatifu ni ubwa Allah, We watworohereje ibi tutari kubyishoborera, kandi kwa Nyagasani wacu ni ho tuzasubira. Mana Nyagasani turagusaba muri uru rugendo rwacu ibyiza no kugutinya, no gukora ibikorwa wishimira. Mana Nyagasani tworohereze uru rugendo, unaruduhinire rube rugufi. Mana Nyagasani ni wowe Muherekeza mu rugendo, n'umusigire ku banjye nsinze mu rugo. Mana Nyagasani nkwikinzeho ngo undinde imvune z'urugendo n'indoro mbi, ndetse n'iherezo ribi mu mutungo no mu muryango."
N'iyo ahindukiye avuye mu rugendo avuga ya magambo, ukanongeraho agira ati:
"AYIBUNA, TAIBUNA, ABIDUNA, LIRABINA HAMIDUNA: Turagarutse, twicuza, turi abagaragu, kandi dusingiza Nyagasani wacu." Yakiriwe na Muslim.

"ASTAW'DIUKUMULLAH ALADHI LA TADWI'U WADA'IUHU: Mbasezeyeho mbaragiza Allah we utajya atererana abe n'ibye." Yakiriwe na Tirmidhi na Ibun Madjah.

"ASTAW'DIULLAH DINAKA, WA AMANATAKA, WA KHAWATIMA AMALIKA: Ngusezeye ngusabira ku Mana ko wakomeza idini ryawe, no gucunga indagizo kwawe, n'iherezo ry'ibikorwa byawe." Yakiriwe na Ahmad na Tirmidhi.

Igisubizo: LA ILAHA ILALLAHU WAH'DAHU LA SHARIKA LAHU, LAHUL MUL'KU WA LAHUL HAMDU, YUH'YI WA YUMITU, WA HUWA HAYU LA YAMUTU, BIYAD'HIL KHAYR, WA HUWA ALA KULI SHAY'IN QADIIR: Nta yindi mana ibaho ikwiye gusengwa mu kuri uretse Allah we wenyine utagira uwo babangikanye, we wihariye ubutware bwose, ni nawe wihariye ishimwe ryuzuye, ni nawe utanga ubuzima n'urupfu kandi ni we Uhoraho udapfa, ibyiza byose biri mu kuboko kwe kandi afite ubushobozi kuri buri kintu." Yakiriwe na Tirmidhi na Ibun Madjah.

“AUDHU BILAHI MINA SHAY’TWANI RADJIIM, BISMILAHI RAH’MANI RAHIM.” Nikinze ku mana ngo indinde Shitani wavumwe, ku izina ry’Imana Nyirimpuhwe Nyirimbabazi." Byemejwe na Bukhari na Muslim.

Igisubizo: "DJAZAKALLAHU KHAYRAN: Allah aguhe ibyiza." Yakiriwe na Tirmidhi.

Igisubizo: "BISMILLAH: Ku izina rya Allah." Yakiriwe na Abu Daudi.

Igisubizo: "ALHAMDULILLAH LADHI BI NI'IMATIHI TATIMU SWALIHATI: Ugushimwa n'ugusingizwa ni ibya Allah we ku bw'inema ze ibikorwa byiza bigerwaho." Yakiriwe na Al Hakim ndetse n'abandi.

Igisubizo: "AL HAMDULILLAHI ALA KULI HALI: Ugushimwa n'ugusingizwa ni ibya Allah ibihe byose, mu buryo ubwo ari bwo bwose." Yavuzwe mu gitabo Swahihul Djami'u.

Igisubizo: Umuyisilamu asuhuzanya agira ati: "ASALAMU ALAYKUM WA RAHMATULLAHI WA BARAKATUH: Amahoro, impuhwe, n'imigisha bya Allah bibe kuri mwe."
Uwo asuhuje nawe akamusubiza ati: WA ALAYKUM SALAMU WA RAHMATULLAHI WA BARAKATUH: Namwe amahoro, impuhwe, n'imigisha bya Allah bibabeho. Yakiriwe na Tirmidhi na Abu Dawud ndetse n'abandi.

Igisubizo: ALLAHUMA SWAYIBAN NAFIAN: Nyagasani Mana utugushirize imvura ifite umumaro." Yakiriwe na Bukhari.

Igisubizo: MUTWIR'NA BIFADW'LILLAH WA RAHMATIHI: Duhawe imvura ku bw'ingabire za Allah n'impuhwe ze." Yakiriwe na Bukhari na Muslim.

Igisubizo: "ALLAHUMA INI AS'ALUKA KHAYRAHA WA AUDHU BIKA MIN SHARIHA: Mana Nyagasani ndagusaba ngo umpe ibyiza biri muri uyu muyaga kandi nkwikinzeho ngo undinde ibibi biwurimo. Yakiriwe na Abu Dawud na Ibun Madjah.

Igisubizo: SUB'HANA LADHI YUSABIHU RA'ADU BIHAMDIHI WAL MALAIKATU MIN KHIFATIHI: Ubutagatifu ni ubwa Allah we inkuba n'abamalayika bamusingiza kubera kumutinya." Yakiriwe mu gitabo Muwatwa-u cya Imam Malik.

"ALHAMDULILLAH LADHI A'FANI MIMA BTALAAKA BIHI WA FADWALANI ALA KATHIIRIN MIMAN KHALAQA TAF'DWILAN: Nihashimwe Allah wandinze ibyo yakugerageresheje akanandutisha byinshi mu byo yaremye." Yakiriwe na Tir'midhi.

Igisubizo: Ni Hadithi igira iti: "Umwe muri mwe nabona kuri mugenzi we cyangwa kuri we ubwe, cyangwa se mu mutungo we ikimushimishije azamusabire imigisha ituruka kwa Allah, kubera ko ikijisho ari ukuri." Yakiriwe na Tirmidhi na Ibun Madjah.

Igisubizo: “ALLAHUMA SWALI ALA MUHAMADI WA ALA ALI MUHAMADI KAMA SWALAY’TA ALA IBRAHIM WA ALA ALI IB’RAHIMA WA BARIKI ALA MUHAMADI WA ALA ALI MUHAMADI KAMA BARAKTA ALA IB’RAHIM WA ALA ALI IBRAAHIM, INAKA HAMIDUN MADJIID.” Bisobanuye ngo: "Mana ha amahoro n’imbabazi Muhamad n’umuryango we, nkuko wabihaye Intumwa y’Imana Ibrahim n’umuryango we. Unahe Muhamad imigisha n’umuryango we, nkuko wayihaye Intumwa y’Imana Ibrahim n’umuryango we. Ni wowe Nyirugushimwa Nyirikuzo." Yemeranyijweho na Bukhari na Muslim.

Igisubizo:
1- AL WAJIB: Ni ikintu kiba ari itegeko cyangwa se ari ngombwa ku muyisilamu ko agikora.
2- AL MUSTAHABU: Ni ikintu kiba atari itegeko ariko umuyisilamu aramutse agikoze yagihemberwa, atagikora ntagihanirwe.
3- AL MUHARAM: Ni ikintu kiba kizira, umuyisilamu aziririjwe gukora.
4- AL MAK'RUH: Ni ikintu kiba atari cyiza ko umuyisilamu agikora, ariko kitari ku rwego rwo kuba kizira, gusa aba akwiye kucyirinda.
5- AL MUBAH: Ni ikintu umuyisilamu aba aziruriwe gukora.

Ibisubizo:
1- AL WAJIB: Ni ikintu kiba ari itegeko cyangwa se ari ngombwa ku muyisilamu ko agikora. Nko gusali gatanu ku munsi, gusiba igisibo cya Ramadhan no kumvira ababyeyi bombi.
Igikorwa cy'itegeko ugikoze arabihemberwa, ukiretse akabihanirwa.
2- AL MUSTAHABU: Ni ikintu kiba atari itegeko ariko umuyisilamu aramutse agikoze yagihemberwa, atagikora ntagihanirwe. Nko gusali iswala z'imigereka (Sunan Rawatib), iswala yo mu ijoro, kugaburira abantu, no gusuhuza abantu. Banabyita Sunat cyangwa se Al Mandub.
Ikintu kiba ari Mustahabu kugikora, ugikoze aragihemberwa, ariko iyo ukiretse ntabwo abihanirwa.
Icyitonderwa:
Ni ngombwa ko umuyisilamu wumvise ko igikorwa runaka ari Sunat cyangwa se Mustahabu, yihutira ku gikora no kugera ikirenge mu cy'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha).
3- AL MUHARAM: Ni ikintu kiba kizira umuyisilamu aziririjwe kugikora. Nko kunywa inzoga, gusuzugura ababyeyi bombi no guca isano ry'imiryango.
Ikintu kizira (Haramu), ukiretse arabihemberwa ariko ugikoze akagihanirwa.
4- AL MAK'RUH: Ni ikintu kiba atari cyiza ko umuyisilamu agikora, ariko kitari ku rwego rwo kuba kizira, gusa aba akwiye kucyirinda. Nko gutanga cyangwa se kwakiriza ukuboko kw'imoso, gusali imyambaro wambaye ikubye,...
Ikintu kitari cyiza ku muyisilamu (Makruh), iyo ukiretse urabihemberwa, ariko iyo ugikoze ntabwo ubihanirwa.
5- AL MUBAH: Ni ikintu umuyisilamu aba aziruriwe gukora. Nko kurya urubuto rwa pome, kunywa icyayi,... Banabyita kandi DJAIZ cyangwa se HALAL.
Ikintu umuyisilamu aziruriwe (Mubah), ugikoze ntabihemberwa, n'ukiretse ntabihanirwa.

Igisubizo: Ubusanzwe ubucuruzi bwose n'imikoranire yose biremewe, usibye amwe mu moko yabyo Allah Nyirubutagatifu yaziririje.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: "...Nyamara Allah yaziruye ubucuruzi aziririza Riba (inyongera)..." [Surat Al Baqarat: 275]

Ibisubizo:
1- Kuriganya, hanakubiyebo guhisha inenge igicuruzwa gifite.
Hadithi yaturutse kwa Abi Hurayrat (Imana imwishimire) yavuze ko Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) umunsi umwe yanyuze ku kirundo cy’ingano maze yinjizamo ikiganza cyayo intoki zayo ziratoha. Intumwa iravuga iti: “Ibi ni ibiki yewe nyir’izi ngano? Arayibwira ati: Zanyagiwe yewe Ntumwa y’Imana." Intumwa iramubwira iti: Kuki utazishyize hejuru kugira ngo abantu bazibone? Uzarimanganya ntari muri twe.” Yakiriwe na Muslim.
2- Riba: Nko kuba umuntu yafata kuri mugenzi we ideni ry'amafaranga igihumbi, akamusaba ko najya kwishyura azamuha ibihumbi bibiri.
Iyi nyongera niyo iziririjwe.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: "...Nyamara Allah yaziruye ubucuruzi aziririza Riba.(inyongera).." [Surat Al Baqarat: 275.]
3- Ubucuruzi buteye urujijo (Al Gharar wal Djahalat): Nko kuba nakugurisha amata akiri mu icebe ry'itungo , cyangwa se nkakugurisha isamake ntararoba ikiri mu mazi.
Hadithi iragira iti: "Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yabujije ubucuruzi bwose burimo urujijo n'ibidasobanutse." Yakiriwe na Muslim.

Igisubizo: 1- Inema y'ubuyisilamu, ukaba utari umwe mu bahakanyi.
2- Inema yo gukurikiza imigenzo y'Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha), ukaba udakurikiza ibihimbano.
3- Inema y'ubuzima bwiza no kuba wumva, ubona, ugenda n'ibindi.
4- Inema yo kubona ibyo kurya, no kunywa, no kwambara.
N'izindi nema za Allah zitabarika, tutarondora.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: "Kandi muramutse mushatse kubarura ingabire za Allah (yabahaye) ntimwazihetura. Mu by’ukuri Allah ni Ubabarira ibyaha, Nyirimpuhwe." [A-Nah'li: 18].

Igisubizo: Icyo dutegetswe ni ugushimira Allah kubera zo, tugashimira ku rurimi ndetse no mu bikorwa, ndetse ko ari we wenyine Nyirukugaba ingabire, twongeyeho no kuzikoresha mu bishimisha Allah gusa, bitarimo kumwigomekaho.

Igisubozo: Ni irayidi yo gusiburuka igisibo cya Ramadhan (Eidul Fitri), n'irayidi y'igitambo (Eidul Adw'ha).
Nk'uko byaje muri Hadithi yaturutse kwa Anas (Imana imwishimire) yaravuze ati: Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) yageze i Madina isanga bafite iminsi ibiri bakinamo, nuko irababaza iti: Iyi minsi ibiri ni iy'iki? Baramusubiza bati: Iyi minsi twajyaga tuyikinamo no mu gihe cy'ubujiji (cya mbere y'ubuyisilamu)! Nuko Intumwa y'Imana (Imana iyihe amahoro n'imigisha) iravuga iti: "Mu by'ukuri Allah yayibahinduriyemo indi minsi myiza kuyirusha ariyo Eidul Adw'ha na Eidul Fitri." Yakiriwe na Abu Daud.
Naho indi minsi mikuru itari iyi ni ibihimbano.

Igisubizo: Ni ukwezi kwa Ramadhan.

Igisubizo: Ni umunsi wa gatanu (idjuma).

Igisubizo: Ni umunsi wa cyenda w'ukwezi kwa cumi n'abiri kwa Kisilamu (Arafat).

Igisubizo: Ni ijoro ry'igeno (Laylatul Qad'ri) ryo mu minsi icumi ya nyuma isoza igisibo cya Ramadhan.

Igisubizo: Kubika amaso, Allah aragira ati: "...(Yewe Muhamadi) bwira abemeramana b’abagabo bajye bubika amaso yabo (birinda kureba ibyaziririjwe)..." [Surat Nuur:30]

1- Ni umutima we umwoshya ibibi: Igihe umuntu akurikiye irari rye n'ibyo umutima we umubwiriza gukora byo kugomera Allah Nyirubutagatifu. Allah aragira ati: "Kandi sinigira umwere (kuko nanjye naburaga gato ngo mwifuze). Mu by’ukuri umutima akenshi utegeka gukora ibibi, uretse uwo Nyagasani wanjye yagiriye impuhwe. Rwose Nyagasani wanjye ni Ubabarira ibyaha, Nyirimpuhwe.” [Surat Yusuf:53] 2- Shitani: Akaba ari we mwanzi wa mwene Adamu, kandi intego ye nuko agomba kumuyobya no kumushuka kugira ngo akore ibibi azinjire mu muriro. Allah Nyirubutagatifu aragira ati: "...kandi ntimuzanakurikire inzira za Shitani. Mu by’ukuri, yo ni umwanzi wanyu ugaragara." [Suratul Baqarat:168]. 3- Inshuti mbi: Zishishikariza umuntu gukora ibibi, zimukumira gukora icyiza. Allah Nyirubutagatifu aragira ati: "Kuri uwo munsi abari inshuti magara bazaba abanzi, usibye gusa abagandukira Allah)." [Surat Zukh'ruf:67].

Igisubizo: Ni ukwisubiraho ukareka ibyaha, ukumvira Allah Nyirubutagatifu. Allah Aragira ati: "Kandi mu by’ukuri mbabarira uwicujije, akemera, agakora ibikorwa byiza, hanyuma akayoboka (inzira igororotse)." [Surat Twaha:82].

Igisubizo: 1- Ni ukureka ibyaha.
2- Kwicuza ibyabaye.
3- Gufata umugambi wo kutabisubira.
4- Gusubiza ibyahugujwe ba nyirabyo.
Allah Nyiricyubahiro aragira ati: "Na ba bandi iyo bakoze icyaha cy’urukozasoni cyangwa bakihemukira (batumvira Allah), bibuka Allah maze bagasaba imbabazi z’ibyaha byabo, ese ninde wababarira ibyaha uretse Allah?, ntibanagume mu byo bakoraga kandi babizi (ko ari ibyaha)." [Surat Al Im'rani:135].

Igisubizo: Bisobanuye gusaba Allah ko yayivuga ibigwi mu bamalayika be.

Igisubizo: Risobanuye gutagatifuza Allah Nyirubutagatifu, umushyira kure y'inenge iyo ari yo yose ndetse n'ikibi icyo ari cyo cyose.

Igisubizo: Risobanuye kuvuga ibigwi n'ibisingizo byuzuye bya Allah Nyirubutagatifu.

Igisubizo: Risobanuye ko Allah asumba byose kandi ko ari we mukuru ndetse uhambaye wubahitse kuruta ikintu icyo ari cyo cyose.

Igisubizo: Nta bubasha n'ubushobozi bw'umugaragu ku kintu icyo ari cyo cyose usibye ku bwo gushobozwa na Allah.

Risobanuye ko umugaragu asaba Nyagasani we ko yamubabarira ibyaha bye ndetse akanamuhishira inenge ze.